અકાર્યાચરણે ક્વાપિ જાતે સ્વસ્ય પરસ્ય વા।

અઙ્‍ગચ્છેદો ન કર્તવ્યઃ શસ્ત્રાદ્યૈશ્ચ ક્રુધાપિ વા॥

અગાલિતં ન પાતવ્યં પાનીયં ચ પયસ્તથા।

સ્નાનાદિ નૈવ કર્તવ્યં સૂક્ષ્મજન્તુમયામ્ભસા॥

અગ્રાહ્યાન્નેન પક્વં યદન્નં તદુદકં ચ ન।

જગન્નાથપુરં હિત્વા ગ્રાહ્યં કૃષ્ણપ્રસાદ્યપિ॥

અજ્ઞાનાજ્જ્ઞાનતો વાઽપિ ગુરુ વા લઘુ પાતકમ્।

ક્વાપિ સ્યાત્તર્હિ તત્પ્રાયશ્ચિત્તં કાર્યં સ્વશક્તિતઃ॥

અતશ્ચાસ્ય સ્વરૂપેષુ ભેદો જ્ઞેયો ન સર્વથા।

ચતુરાદિભુજત્વં તુ દ્વિબાહોસ્તસ્ય ચૈચ્છિકમ્॥

અતિમનોહરં સર્વસુન્દરં તિલકલક્ષણં ચંચલેક્ષણમ્।

વિબુધવન્દિતં સ્વામિનાથ તે વપુરિહાસ્તુનો નિત્યદર્શને॥

અતો ભવદ્ભિર્મચ્છિસ્યૈઃ સાવધાનતયાઽખિલૈઃ।

પ્રીત્યૈતામનુસૃત્યૈવ વર્તિતવ્યં નિરન્તરમ્॥

અથૈતયોસ્તુ ભાર્યાભ્યામાજ્ઞયા પત્યુરાત્મનઃ।

કૃષ્ણમન્ત્રોપદેશશ્ચ કર્તવ્યઃ સ્ત્રીભ્ય એવ હિ॥

અદ્વારેણ ન નિર્ગમ્યં પ્રવેષ્ટવ્યં ન તેન ચ।

સ્થાને સસ્વામિકે વાસઃ કાર્યોઽપૃષ્ટ્વા ન તત્પતિમ્॥

અનન્ત કોટીન્દુ રવિપ્રકાશે, ધામ્ન્યક્ષરે મૂર્તિમતાક્ષરેણ।

સાર્ધંસ્થિતં મુક્તગણાવૃતં ચ, શ્રી સ્વામિનારાણમાનમામિ॥

અનર્ઘ્યં ચિત્રિતં વાસઃ કુસુમ્ભાદ્યૈશ્ચ રઞ્ચિતમ્।

ન ધાર્યં ચ મહાવસ્ત્રં પ્રાપ્તમન્યેચ્છ્યાપિ તત્॥

અન્નવસ્ત્રાદિભિઃ સર્વે સ્વકીયાઃ પરિચારકાઃ।

સમ્ભાવનીયાઃ સતતં યથાયોગ્યં યથાધનમ્॥

અન્નાદ્યૈઃ શક્તિતોઽભ્યર્ચ્યો હ્યતિથિસ્તૈર્ગૃહાગતઃ।

દૈવં પિત્ર્યં યથાશક્તિ કર્તવ્યં ચ યથોચિતમ્॥

અન્યક્ષેત્રે કૃતં પાપં તીર્થક્ષેત્રે વિનશ્યતિ।

તીર્થક્ષેત્રે કૃતં પાપં વજ્રલેપો ભવિષ્યતિ॥

અપમાનો ન કર્તવ્યો ગુરુણાં ચ વરીયસામ્।

લોકે પ્રતિષ્ઠિતાનાં ચ વિદુષાં શસ્ત્રધારિણામ્॥

અપિ ભુરિફલં કર્મ ધર્માપેતં ભવેદ્યદિ।

આચર્યં તર્હિ તન્નૈવ ધર્મઃ સર્વાર્થદોઽસ્તિ હિ॥

અભ્યાસો વેદશાસ્ત્રાણાં કાર્યશ્ચ ગુરુસેવનમ્।

વર્જ્યઃ સ્ત્રીણામિવ સ્ત્રૈણપુંસાં સઙ્‍ગશ્ચ તૈઃ સદા॥

અયં નિજઃ પરો વેતિ ગણના લઘુચેતસામ્।

ઉદારચરિતાનાં તુ વસુધૈવ કુટુમ્બકમ્॥

અલસસ્ય કુતો વિદ્યા અવિદ્યસ્ય કુતો ધનમ્।

અધનસ્ય કુતો મિત્રમ્ અમિત્રસ્ય કુતઃ સુખમ્॥

અસંશયં મહાબાહો મનોદુર્નિગ્રહં ચલમ્।

અભ્યાસેન તુ કૌન્તેય વૈરાગ્યેણ ચ ગૃહ્યતે॥

અસતો મા સદ્‍ગમય તમસો મા જ્યોતિર્ગમય।

મૃત્યોર્મામૃતં ગમય ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ॥

અહં વૈશ્વાનરો ભૂત્વા પ્રાણિનાં દેહમાશ્રિતઃ।

પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્॥

અહો ભાગ્યમ્ અહો ભાગ્યમ્ નન્દગોપવ્રજૌકસામ્।

યન્મિત્રં પરમાનન્દમ્ પૂર્ણં બ્રહ્મ સનાતનમ્॥

આચાર્યેણૈવ દત્તં યદ્ યચ્ચ તેન પ્રતિષ્ઠિતમ્।

કૃષ્ણસ્વરૂપં તત્ સેવ્યં વન્દ્યમેવેતરત્તુ યત્॥

આઢ્યૈસ્તુ ગૃહિભિઃ કાર્યા અહિંસા વૈષ્ણવા મખાઃ।

તીર્થેષુ પર્વસુ તથા ભોજ્યા વિપ્રાશ્ચ સાધવઃ॥

આત્મઘાતસ્તુ તીર્થેઽપિ ન કર્તવ્યશ્ચ ન ક્રુધા।

અયોગ્યાચરણાત્ ક્વાપિ ન વિષોદ્‍બન્ધનાદિના॥

આદૌ પ્રેમવતી-વૃષાંગજનનં સન્નૈકતીર્થાટનં

દુષ્કર્મોપશમં ચ સાધુ-શરણં સદ્ધર્મ-સંસ્થાપનમ્।

હિંસાવર્જિત-ભૂરિયજ્ઞ-કરણં મૂર્તિ-પ્રતિષ્ઠાપનમ્

આર્યસ્થાપનમક્ષરાખ્યગમનં સત્સંગિસજ્જીવનમ્॥

આપૂર્યમાણ મચલ પ્રતિષ્ઠં

સમુદ્રમાપઃ પ્રવિશન્તિ યદ્વત્।

તદ્વતકામા યં પ્રવિશન્તિ સર્વે

સ શાન્તિ માપ્નોંતિ ન કામકામી॥

આયદ્રવ્યાનુસારેણ વ્યયઃ કાર્યો હિ સર્વદા।

અન્યથા તુ મહદુઃખં ભવેદિત્યવધાર્યતામ્॥

આર્ષભો ભરતઃ પૂર્વં જડવિપ્રો યથા ભુવિ।

અવર્તતાત્ર પરમહંસૈર્વૃત્યં તથૈવ તૈઃ॥

આહારનિદ્રાભયમૈથુનં ચ

સામાન્યમેતત્ પશુભિર્નરાણામ્।

ધર્મો હિ તેષામધિકો વિશેષો

ધર્મેણ હીનાઃ પશુભિઃ સમાનાઃ॥

ઇતિ સંક્ષેપતો ધર્માઃ સર્વેષાં લિખિતા મયા।

સામ્પ્રદાયિકગ્રન્થેભ્યો જ્ઞેય એષાં તુ વિસ્તરઃ॥

ઇમામેવ તતો નિત્યમનુસૃત્ય મમાશ્રિતૈઃ।

યતાત્મભિર્વર્તિતવ્યં ન તુ સ્વૈરં કદાચન॥

ઈશાવાસ્યમિદં સર્વં યત્કિંચ જગત્યાં જગત્।

તેન ત્યક્તેન ભુંજીથા મા ગૃધઃ કસ્યસ્વિદ્‍ ધનમ્॥

ઉત્તિષ્ઠત જાગ્રત પ્રાપ્ય વરાન્ નિબોધત।

ક્ષુરસ્ય ધારા નિશિતા દુરુત્યયા દુર્ગં મથસ્તત્કવયો વદન્તિ॥

ઉત્સવાહેષુ નિત્યં ચ કૃષ્ણમન્દિરમાગતૈઃ।

પુમ્ભિઃ સ્પૃશ્યા ન વનિતાસ્તત્ર તાભિશ્ચ પુરુષાઃ॥

ઉદારસ્ય તૃણં વિત્તં શૂરસ્ય મરણં તૃણમ્।

વિરક્તસ્ય તૃણં ભાર્યા નિઃસ્પૃહસ્ય તૃણં જગત્॥

ઉદ્યમઃ સાહસં ધૈર્યં બુદ્ધિઃ શક્તિઃ પરાક્રમઃ।

ષડેતે યત્ર વર્તન્તે તત્ર દૈવં સહાયકૃત્॥

ઉદ્યમેન હિ સિધ્યન્તિ કાર્યાણિ ન મનોરથૈઃ।

નહિ સિંહસ્ય સુપ્તસ્ય પ્રવિશન્તિ મુખે મૃગાઃ॥

ઉપવાસદિને ત્યાજ્યા દિવાનિદ્રા પ્રયત્નતઃ।

ઉપવાસસ્તયા નશ્યેન્મૈથુનેનેવ યન્નૃણામ્॥

ઉપવિશ્ય તતઃ શુદ્ધ આસને શુચિભૂતલે।

અસઙ્‍કીર્ણ ઉપસ્પૃશ્યં પ્રાઙ્‍મુખં વોત્તરામુખમ્॥

ઉપવિશ્યૈવ ચૈકત્ર કર્તવ્યં દન્તધાવનમ્।

સ્નાત્વા શુચ્યમ્બુના ધૌતે પરિધાર્યે ચ વાસસી॥

એકાંતિકં સ્થાપયિતું ધરાયાં, ધર્મં પ્રકુર્વન્તમમૂલ્ય વાર્તાઃ।

વચઃસુધાશ્ચપ્રકિરન્તમૂર્વ્યામ્, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

એકાગ્રેણૈવ મનસા પત્રીલેખઃ સહેતુકઃ।

અવધાર્યોઽયમખિલૈઃ સર્વજીવહિતાવહઃ॥

એકાત્મ્યમેવ વિજ્ઞેયં નારાયણમહેશયોઃ।

ઉભયોર્બ્રહ્મરૂપેણ વેદેષુ પ્રતિપાદનાત્॥

એકાદશીનાં સર્વાસાં કર્તવ્યં વ્રતમાદરાત્।

કૃષ્ણજન્મદિનાનાં ચ શિવરાત્રેશ્ચ સોત્સવમ્॥

એકાદશીમુખાનાં ચ વ્રતાનાં નિજશક્તિતઃ।

ઉદ્યાપનં યથાશાસ્ત્રં કર્તવ્યં ચિન્તિતાર્થદમ્॥

એતે રાધાદયો ભક્તાસ્તસ્ય સ્યુઃ પાર્શ્વતઃ ક્વચિત્।

ક્વચિત્તદઙ્‍ગેઽતિસ્નેહાત્સ તુ જ્ઞેયસ્તદૈકલઃ॥

એતે સાધારણા ધર્માઃ પુંસાં સ્ત્રીણાં ચ સર્વતઃ।

મદાશ્રિતાનાં કથિતા વિશેષાનથ કીર્તયે॥

એતેષુ યાનિ વાક્યાનિ શ્રીકૃષ્ણસ્ય વૃષસ્ય ચ।

અત્યુત્કર્ષપરાણિ સ્યુસ્તથા ભક્તિવિરાગયોઃ॥

કરારવિન્દેન પદારવિન્દં મુખારવિન્દે વિનિવેશયન્તં।

વટસ્ય પત્રસ્ય પુટે શયાનં બાલં મુકુન્દં મનસા સ્મરામિ॥

કર્તવ્યં કારણીયં વા શ્રાવણે માસિ સર્વથા।

બિલ્વપત્રાદિભિઃ પ્રીત્યા શ્રીમહાદેવપૂજનમ્॥

કર્તવ્યમૂર્ધ્વપુણ્ડ્રં ચ પુમ્ભિરેવ સચન્દ્રકમ્।

કાર્યઃ સધવનારીભિર્ભાલે કુઙ્‍કુમચન્દ્રકઃ॥

કર્તવ્યા દ્વારિકામુખ્યતીર્થયાત્રા યથાવિધિ।

સર્વૈરપિ યથાશક્તિ ભાવ્યં દીનેષુ વત્સલૈઃ॥

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન।

મા કર્મફલ હેતુર્ભૂઃ મા તે સંગોસ્ત્વકર્મણિ॥

કસ્ત્વં કોહં કુત આયાતઃ કા મે જનની કો મે તાતઃ।

ઇતિ પરિભાવય સર્વમસારં વિશ્વં ત્યક્ત્વા સ્વપ્નવિચારમ્॥

કસ્યાપિ પ્રાણિનો હિંસા નૈવ કાર્યાઽત્ર મામકૈઃ।

સૂક્ષ્મયૂકામત્કુણાદેરપિ બુદ્ધ્યા કદાચન॥

કામાર્ત તસ્કરનટ વ્યસનિદ્વિષન્ત:

સ્વસ્વાર્થસિદ્ધિમિવ ચેતસિ નિત્યમેવ।

નારાયણં પરમયૈવ મુદા સ્મરન્તં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

કારણીયા પુરશ્ચર્યા પુણ્યસ્થાનેઽસ્ય શક્તિતઃ।

વિષ્ણુનામસહસ્રાદેશ્ચાપિ કાર્યેપ્સિતપ્રદા॥

કાર્યં ન સહસા કિંચિત્ કાર્યો ધર્મસ્તુ સત્વરમ્।

પાઠનીયાધીતવિદ્યા કાર્યઃ સંગોન્વહં સતામ્॥

કાર્યં ન સહસા કિઞ્‍ચિત્કાર્યો ધર્મસ્તુ સત્વરમ્।

પાઠનીયાઽધીતવિદ્યા કાર્યઃ સઙ્‍ગોન્વહં સતામ્॥

કાર્યશ્ચ સકૃદાહારસ્તાભિઃ સ્વાપસ્તુ ભુતલે।

મૈથુનાસક્તયોર્વીક્ષા ક્વાપિ કાર્યા ન દેહિનોઃ॥

કાર્યાસ્તમનુસૃત્યૈવ સર્વ એવ વ્રતોત્સવાઃ।

સેવારીતિશ્ચ કૃષ્ણસ્ય ગ્રાહ્યા તદુદિતૈવ હિ॥

કાર્યાસ્તસ્ય કથાવાર્તાઃ શ્રવ્યાશ્ચ પરમાદરાત્।

વાદિત્રસહિતં કાર્યં કૃષ્ણકીર્તનમુત્સવે॥

કાર્યે વૈવાહિકે સ્વસ્યાન્યસ્ય વાર્પ્યધનસ્ય તુ।

ભાષાબન્ધો ન કર્તવ્યઃ સસાક્ષ્યં લેખમન્તરા॥

કાઽપ્યઞ્‍જનશલાકેયમન્તસ્તિમિરહારિણી।

પ્રજ્ઞાદ્રષ્ટિપ્રકાશાય શિક્ષાપત્ર્યપસેવ્યતામ્॥

કીટોપિ સુમનઃ સંગાદ્‍ આરોહતિ સતાં શિરઃ।

અશ્માપિ યાતિ દેવત્વં મહદ્‍ભિઃ સુપ્રતિષ્ઠિતઃ॥

કૃષ્ણકૃષ્ણાવતારાણાં ખણ્ડનં યત્ર યુક્તિભિઃ।

કૃતં સ્યાત્તાનિ શાસ્ત્રાણિ ન માન્યાનિ કદાચન॥

કૃષ્ણદીક્ષાં ગુરોઃ પ્રાપ્તૈસ્તુલસીમાલિકે ગલે।

ધાર્યે નિત્યં ચોર્ધ્વપુણ્ડ્રં લલાટાદૌ દ્વિજાતિભિઃ॥

કૃષ્ણભક્તેઃ સ્વધર્માદ્વા પતનં યસ્ય વાક્યતઃ।

સ્યાત્તન્મુખાન્ન વૈ શ્રવ્યાઃ કથાવાર્તાશ્ચ વા પ્રભૌઃ॥

કૃષ્ણસ્તદવતારાશ્ચ ધ્યેયાસ્તત્પ્રતિમાઽપિ ચ।

ન તુ જીવા નૃદેવાદ્યા ભક્તા બ્રહ્મવિદોઽપિ ચ॥

ક્રોધાદ્ ભવતિ સંમોહઃ સંમોહાત્સ્મૃતિવિભ્રમઃ।

સ્મૃતિભ્રંશાદ્ બુદ્ધિનાશો બુદ્ધિનાશાત્પ્રણશ્યતિ॥

ગંગા પાપં શશી તાપં દૈન્યં કલ્પતરુસ્તથા।

પાપં તાપં ચ દૈન્યં ચ ઘ્નન્તિ સન્તો મહાશયાઃ॥

ગચ્છન્ પિપીલિકો યાતિ યોજનાનાં શતાન્યપિ।

અગચ્છન્ વૈનતેયોપિ પદમેકં ન ગચ્છતિ॥

ગવાદીનાં પશૂનાં ચ તૃણતોયાદિભિર્યદિ।

સમ્ભાવનં ભવેત્ સ્વેન રક્ષ્યાસ્તે તર્હિ નાન્યથા॥

ગાલિદાનં તાડનં ચ કૃતં કુમતિભિર્જનૈઃ।

ક્ષન્તવ્યમેવ સર્વેષાં ચિન્તનીયં હિતં ચ તૈઃ॥

ગાલિદાનં તાડનં ચ કૃતં કુમતિભિર્જનૈઃ।

ક્ષન્તવ્યમેવ સર્વેષાં ચિન્તનીયં હિતં ચ તૈઃ॥

ગુણાતીતોક્ષરં બ્રહ્મ ભગવાન્ પુરુષોત્તમઃ।

જનો જાનન્નિદં સત્યં મુચ્યતે ભવ-બંધનાત્॥

ગુણિનાં ગુણવત્તાયા જ્ઞેયં હ્યેતત્ પરં ફલમ્।

કૃષ્ણે ભક્તિશ્ચ સત્સઙ્ગોઽન્યથા યાન્તિ વિદોઽપ્યધઃ॥

ગુણિનાં ગુણવત્તાયાં જ્ઞેયં હ્યેતત્ પરં ફલમ્।

કૃષ્ણે ભક્તિશ્ચ સત્સંગોન્યથા યાન્તિ વિદોપ્યધ:॥

ગુરુદેવનૃપેક્ષાર્થં ન ગમ્યં રિક્તપાણિભિઃ।

વિશ્વાસઘાતો નો કાર્યઃ સ્વશ્લાઘા સ્વમુખેન ચ॥

ગુરુભુપાલવર્ષિષ્ઠત્યાગિવિદ્વત્તપસ્વિનામ્।

અભ્યુત્થાનાદિના કાર્યઃ સન્માનો વિનયાન્વિતૈઃ॥

ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુ, ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ।

ગુરુ સાક્ષાત્ પરંબ્રહ્મ, તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ॥

ગુહ્યવાર્તા તુ કસ્યાપિ પ્રકાશ્યા નૈવ કુત્રચિત્।

સમદૃષ્ટ્યા ન કાર્યશ્ચ યથાર્હાર્ચાવ્યતિક્રમઃ॥

ગૃહાખ્યાશ્રમિણો યે સ્યુઃ પુરુષા મદુપાશ્રિતાઃ।

સ્વાસન્નસમ્બન્ધહીના ન સ્પૃશ્યા વિધવાશ્ચ તૈઃ॥

ચર્મવારિ ન વૈ પેયં જાત્યા વિપ્રેણ કેનચિત્।

પલાણ્ડુલશુનાદ્યં ચ તેન ભક્ષ્યં ન સર્વથા॥

ચોરપાપિવ્યસનિનાં સઙગઃ પાખણ્ડિનાં તથા।

કામિનાં ચ ન કર્તવ્યો જનવઞ્ચનકર્મણામ્॥

જનની જન્મભૂમિશ્ચ જાહ્‍નવી ચ જનાર્દનઃ।

જનકઃ પંચમશ્ચૈવ જકારાઃ પંચ દુર્લભાઃ॥

જન્મકર્મ ચ મે દિવ્યમેવં યો વેત્તિ તત્ત્વતઃ।

ત્યક્‍ત્વા દેહં પુનર્જન્મ નૈતિ મામેતિ સોર્જૂન॥

જન્માશૌચં મૃતાશૌચં સ્વસમ્બન્ધાનુસારતઃ।

પાલનીયં યથાશાસ્ત્રં ચાતુર્વર્ણ્યજનૈર્મમ॥

જાતસ્ય હિ ધ્રુવો મૃત્યુઃ ધ્રુવં જન્મ મૃતસ્ય ચ।

તસ્માદપરિહાર્યેર્થે ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ॥

જાતાયામથ તન્મુક્તૌ કૃત્વા સ્નાનં સચેલકમ્।

દેયં દાનં ગૃહિજનૈઃ શક્ત્યાઽન્યૈસ્ત્વર્ચ્ય ઈશ્વરઃ॥

જ્ઞાનવાર્તાશ્રુતિર્નાર્યા મુખાત્ કાર્યા ન પૂરુષૈઃ।

ન વિવાદઃ સ્ત્રિયા કાર્યો ન રાજ્ઞા ન ચ તજ્જનૈઃ॥

જ્ઞેયોઽર્જુનેન યુક્તોઽસૌ નરનારયણાભિધઃ।

બલભદ્રાદિયોગેન તત્તન્નામોચ્યતે સ ચ॥

તત્તુ ગોપીચન્દનેન ચન્દનેનાથવા હરેઃ।

કાર્યં પૂજાવશિષ્ટેન કેસરાદિયુતેન ચ॥

તત્ર ગૃહિગૃહે ભોક્તું ગન્તવ્યં સાધુભિર્મમ।

અન્યથામાન્નમર્થિત્વા પાકઃ કાર્યઃ સ્વયં ચ તૈઃ॥

તત્રાચારવ્યવહૃતિનિષ્કૃતાનાં ચ નિર્ણયે।

ગ્રાહ્યા મિતાક્ષરોપેતા યાજ્ઞવલ્ક્યસ્ય તુ સ્મૃતિઃ॥

તથા શ્રીભગવદ્‍ગીતા નીતિશ્ચ વિદુરોદિતા।

શ્રીવાસુદેવમાહાત્મ્યં સ્કાન્દવૈષ્ણવખણ્ડગમ્॥

તદવિદ્ધિ પ્રણિપાતેન પરિપ્રશ્નેન સેવયા।

ઉપદેક્ષ્યન્તિ તે જ્ઞાનં જ્ઞાનિનસ્તત્ત્વદર્શિનઃ॥

તન્મધ્ય એવ કર્તવ્યઃ પુણ્ડ્રદ્રવ્યેણ ચન્દ્રકઃ।

કુઙ્‍કુમેનાથવા વૃત્તો રાધાલક્ષ્મીપ્રસાદિના॥

તમાયાન્તં નિશમ્યાશુ પ્રત્યુદ્‍ગન્તવ્યમાદરાત્।

તસ્મિન્ યાત્યનુગમ્યં ચ ગ્રામાન્તાવધિ મચ્છ્રિતૈઃ

તસ્માદ્‍ ગુરું પ્રપદ્યેત જિજ્ઞાસુઃ શ્રેય ઉત્તમમ્।

શાબ્દે પરે ચ નિષ્ણાતં બ્રહ્મણ્યુપશમાશ્રયમ્॥

તસ્યૈવ સર્વથા ભક્તિઃ કર્તવ્યા મનુજૈર્ભુવિ।

નિઃશ્રેયસકરં કિઞ્‍ચિત્તતોઽન્યન્નેતિ દ્દશ્યતામ્॥

તાનુલ્લઙઘ્યાઽત્ર વર્તન્તે યે તુ સ્વૈરં કુબુદ્ધયઃ।

ત ઇહાઽમુત્ર ચ મહલ્લભન્તે કષ્ટમેવ હિ॥

તાસાં વાર્તા ન કર્તવ્યા ન શ્રવ્યાશ્ચ કદાચન।

તત્પાદચારસ્થાનેષુ ન ચ સ્નાનાદિકાઃ ક્રિયાઃ॥

તેષાં જ્ઞાની નિત્યયુક્ત એકભક્તિર્વિશિષ્યતે।

પ્રિયો હિ જ્ઞાનિનોત્યર્થં અહં સ ચ મમ પ્રિયઃ॥

તૈલાભ્યઙ્‍ગો ન કર્તવ્યો ન ધાર્યં ચાયુધં તથા।

વેષો ન વિકૃતો ધાર્યો જેતવ્યા રસના ચ તૈઃ॥

ત્રિપુણ્ડ્રરુદ્રાક્ષધૃતિર્યેષાં સ્યાત્ સ્વકુલાગતા।

તૈસ્તુ વિપ્રાદિભિઃ ક્વાપિ ન ત્યાજ્યા સા મદાશ્રિતૈઃ॥

ત્રીગુણાત્મા તમઃ કૃષ્ણશક્તિર્દેહતદીયયોઃ।

જીવસ્ય ચાહંમમતાહેતુર્માયાવગમ્યતામ્॥

ત્વમેવ માતા ચ પિતા ત્વમેવ

ત્વમેવ બંધુશ્ચ સખા ત્વમેવ।

ત્વમેવ વિદ્યા દ્રવિણં ત્વમેવ

ત્વમેવ સર્વં મમ દેવ દેવ॥

દશમઃ પઞ્‍ચમઃ સ્કન્ધો યાજ્ઞવલ્ક્યસ્ય ચ સ્મૃતિઃ।

ભક્તિશાસ્ત્રં યોગશાસ્ત્રં ધર્મશાસ્ત્રં ક્રમેણ મે॥

દિવાસ્વાપો ન કર્તવ્યો રોગાદ્યાપદમન્તરા।

ગ્રામ્યવાર્તા ન કાર્યા ચ ન શ્રવ્યા બુદ્ધિપૂર્વકમ્॥

દિવ્યાકૃતિત્વસુમહસ્ત્વસુવાસનાનામ્

સમ્યગ્વિધિ પ્રથતિયું ચ પતૌ રમાયાઃ।

સાલમ્બસાંખ્ય પથયોગસુયુક્તિભાજં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

દુર્લભો માનુષો દેહો દેહિનાં ક્ષણભંગુરઃ।

તત્રાપિ દુર્લભં મન્યે વૈકુંઠ પ્રિયદર્શનમ્॥

દુષ્કાલસ્ય રિપૂણાં વા નૃપસ્યોપદ્રવેણ વા।

લજ્જાધનપ્રાણનાશઃ પ્રાપ્તઃ સ્યાદ્યત્ર સર્વથા॥

દુષ્પ્રાપ્યમન્યૈઃ કઠિનૈરુપાયૈઃ, સમાધિસૌખ્યં હઠયોગમુખ્યૈઃ।

નિજાશ્રિતેભ્યો દદતં દયાલું, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

દૂતકર્મ ન કર્તવ્યં પૈશુનં ચારકર્મ ચ।

દેહેઽહન્તા ચ મમતા ન કાર્યા સ્વજનાદિષુ॥

દૃષ્ટાઃ સ્પૃષ્ટા નતા વા કૃતપરિચરણા ભોજિતાઃ પૂજિતા વા

સદ્યઃ પુંસામઘૌઘં બહુજનિજનિતં ઘ્નન્તિ યે વૈ સમૂલમ્।

પ્રોક્તાઃ કૃષ્ણેન યે વા નિજહૃદયસમા યત્પદે તીર્થજાતમ્

તેષાં માતઃ પ્રસંગાત્ કિમિહ નનુ સતાં દુર્લભં સ્યાન્મુમુક્ષોઃ॥

દેવતાતીર્થવિપ્રાણાં સાધ્વીનાં ચ સતામપિ।

વેદાનાં ચ ન કર્તવ્યા નિન્દા શ્રવ્યા ન ચ ક્વચિત્॥

દેવતાપિતૃયાગાર્થમપ્યજાદેશ્ચ હિંસનમ્।

ન કર્તવ્યમહિંસૈવ ધર્મઃ પ્રોક્તોઽસ્તિ યન્મહાન્॥

દેવતાપ્રતિમાં હિત્વા લેખ્યા કાષ્ઠાદિજાપિ વા।

ન યોષિત્પ્રતિમા સ્પૃશ્યા ન વીક્ષ્યા બુદ્ધિપૂર્વકમ્॥

દેવતાયૈ ભવેદ્યસ્યૈ સુરામાંસનિવેદનમ્।

યત્પુરોઽજાદિહિંસા ચ ન ભક્ષ્યં તન્નિવેદિતમ્॥

દેશકાલવયોવિત્તજાતિશક્ત્યનુસારતઃ।

આચારો વ્યવહારશ્ચ નિષ્કૃતં ચાવધાર્યતામ્॥

દૈવી હ્યેષા ગુણમયી મમ માયા દુરત્યયા।

મામેવ યે પ્રપદ્યન્તે માયામેતાં તરન્તિ તે॥

દૈવ્યામાપદિ કષ્ટાયાં માનુષ્યાં વા ગદાદિષુ।

યથા સ્વપરરક્ષા સ્યાત્તથા વૃત્યં ન ચાન્યથા॥

દ્રવ્યસ્યાયો ભવેદ્યાવાન્ વ્યયો વા વ્યાવહારિકે।

તૌ સંસ્મૃત્ય સ્વયં લેખ્યૌ સ્વક્ષરૈઃ પ્રતિવાસરમ્॥

દ્રષ્ટ્વા શિવાલયાદીનિ દેવાગારાણિ વર્ત્મનિ।

પ્રણમ્ય તાનિ તદ્દેવદર્શનં કાર્યમાદરાત્॥

ધનં ચ ધર્મકાર્યેઽપિ સ્વનિર્વાહોપયોગિ યત્।

દેયં તાભિર્ન તત્ ક્વાપિ દેયં ચેદધિકં તદા॥

ધર્મશાસ્ત્રાન્તર્ગતા ચ યાજ્ઞવલ્ક્યૠષેઃ સ્મૃતિઃ।

એતાન્યષ્ટ મમેષ્ટાનિ સચ્છાસ્ત્રાણિ ભવન્તિ હિ॥

ધર્મસ્ત્યાજ્યો ન કૈશ્ચિત્ સ્વનિગમવિહિતો વાસુદેવે ચ ભક્તિ

ર્દિવ્યાકારે વિધેયા સિતઘનમહસિ બ્રહ્મણૈક્યં નિજસ્ય।

નિશ્ચિત્યૈવાન્યવસ્તુન્યણુમપિ ચ રતિં સમ્પરિત્યજ્ય સન્ત

સ્તનમાહાત્મ્યાય સેવ્યા ઇતિ વદતિ નિજાન્ ધાર્મિકો નીલકંઠઃ॥

ધર્મસ્થિતૈરુપગતૈ ર્બૃહતા નિજૈક્યં

સેવ્યો હરિઃ સિતમહઃ સ્થિતદિવ્યમૂર્તિઃ।

શબ્દાદ્યરાગિભિરિતિ સ્વમતં વદન્તં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

ધર્મેણ રહિતા કૃષ્ણ-ભક્તિઃ કાર્યા ન સર્વથા।

અજ્ઞનિન્દા-ભયાન્નૈવ ત્યાજ્યં શ્રીકૃષ્ણસેવનમ્॥

ધર્મેણ રહિતા કૃષ્ણભક્તિઃ કાર્યા ન સર્વથા।

અજ્ઞનિન્દાભયાન્નૈવ ત્યાજ્યં શ્રીકૃષ્ણસેવનમ્॥

ધર્મો જ્ઞેયઃ સદાચારઃ શ્રુતિસ્મૃત્યુપપાદિતઃ।

માહાત્મ્યજ્ઞાન-યુગ્ભૂરિ સ્નેહો ભક્તિશ્ચ માધવે॥

ધર્મો જ્ઞેયઃ સદાચારઃ શ્રુતિસ્મૃત્યુપપાદિતઃ।

માહાત્મ્યજ્ઞાનયુગ્ભૂરિસ્નેહો ભક્તિશ્ચ માધવે॥

ધ્યાનમૂલં ગુરોર્મૂર્તિઃ પૂજામૂલં ગુરોઃ પદમ્।

મંત્રમૂલં ગુરોર્વાક્યં મોક્ષમૂલં ગુરોઃ કૃપા॥

ધ્યાયતો વિષયાન્ પુંસઃ સંગસ્તેષૂપજાયતે।

સંગાત્સંજાયતે કામઃ કામાત્ક્રોધોઽભિજાયતે॥

ન ચ સઙ્‍ગં વિના રાત્રૌ ચલિતવ્યમનાપદિ।

એકાકિભિર્ન ગન્તવ્યં તથા ક્વાપિ વિનાપદમ્॥

ન જાતુ કામઃ કામાનામ્ ઉપભોગેન શામ્યતિ।

હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ ભૂય એવાભિવર્ધતે॥

ન જાયતે મ્રિયતે વા કદાચિન્

નાયં ભૂત્વા ભવિતા વા ન ભૂયઃ।

અજો નિત્યઃ શાશ્વતોયં

પુરાણો ન હન્યતે હન્યમાને શરીરે॥

ન ભક્ષ્યં સર્વથા માંસં યજ્ઞશિષ્ટમપિ ક્વચિત્।

ન પેયં ચ સુરામદ્યમપિ દેવનિવેદિતમ્॥

ન સ્ત્રીપ્રતિકૃતિઃ કાર્યા ન સ્પૃશ્યં યોષિતોંઽશુકમ્।

ન વીક્ષ્યં મૈથુનપરં પ્રાણિમાત્રં ચ તૈર્ધિયા॥

ન સ્પૃશ્યો નેક્ષણીયશ્ચ નારીવેષધરઃ પુમાન્।

ન કાર્યં સ્ત્રીઃ સમુદ્દિશ્ય ભગવદ્‍ગુણકીર્તનમ્॥

ન સ્પ્રષ્ટવ્યાશ્ચ તાઃ ક્વાપિ ભાષણીયાશ્ચ તા નહિ।

ક્રૌર્યં કાર્યં ન કસ્મિંશ્ચિન્ન્યાસો રક્ષ્યો ન કસ્યચિત્॥

ન હોલાખેલનં કાર્યં ન ભૂષાદેશ્ચ ધારણમ્।

ન ધાતુસૂત્રયુક્સૂક્ષ્મવસ્ત્રાદેરપિ કર્હિચિત્॥

ન હ્યમ્મયાનિ તીર્થાનિ ન દેવા મૃચ્છિલામયાઃ।

તે પુનન્ત્યુરુકાલેન દર્શનાદેવ સાધવઃ॥

નરેક્ષ્યનાભ્યૂરકુચાઽનુત્તરીયા ચ નો ભવેત્।

સાધ્વી સ્ત્રી ન ચ ભણ્ડેક્ષા ન નિર્લજ્જાદિસઙ્‍ગિની॥

નાનાદેશનિવાસિશિષ્યજનતામુદ્દિશ્ય યાઽઽવિષ્કૃતા

સાક્ષાદક્ષરવાસિના નૃવપુષા નારાયણેન સ્વયમ્।

સા ત્વં સઙ્‍ગ્રથિતાસિ પાવનિ શતાનન્દર્ષિણા ગ્રન્થતઃ

શિક્ષાપત્રિ ભવાપહન્ત્રિ ભવતીમમ્બાન્વહં ચિન્તયે॥

નાયં દેહો દેહભાં નૃલોકે કષ્‍ટાન્ કામાનર્હતે વિડ્ભુજાં યે।

તપો દિવ્‍યં પુત્રકા યેન સત્‍વં શુદ્ધયેદ્યસ્‍માદ્ બ્રહ્મસૌખ્‍યં ત્‍વનન્‍તમ્॥

નિજવૃત્ત્યુદ્યમપ્રાપ્તધનધાન્યાદિતશ્ચ તૈઃ।

અર્પ્યો દશાંશઃ કૃષ્ણાય વિંશોંઽશસ્ત્વિહ દૂર્બલૈઃ॥

નિજસમ્બન્ધિભિરપિ તારુણ્યે તરુણૈર્નરૈઃ।

સાકં રહસિ ન સ્થેયં તાભિરાપદમન્તરા॥

નિજાત્માનં બ્રહ્મરૂપં દેહત્રય વિલક્ષણમ્।

વિભાવ્ય તેન કર્તવ્યા ભક્તિઃ કૃષ્ણસ્ય સર્વદા॥

નિજાત્માનં બ્રહ્મરૂપં દેહત્રયવિલક્ષણમ્।

વિભાવ્ય તેન કર્તવ્યા ભક્તિઃ કૃષ્ણસ્ય સર્વદા॥

નિજાશ્રિતાનાં સકલાર્તિહન્તા સધર્મભક્તેરવનં વિધાતા।

દાતા સુખાનાં મનસેપ્સિતાનાં તનોતુ કૃષ્ણોઽખિલમઙ્‍ગલં નઃ॥

નિજાશ્રિતાનાં સકલાર્તિહન્તા

સધર્મભક્તરેવનં વિધાતા।

દાતા સુખાનાં મનસેપ્સિતાનાં

તનોતુ કૃષ્ણો ખિલ મંગલં નઃ॥

નેત્થં ય આચરિષ્યન્તિ તે ત્વસ્મત્સમ્પ્રદાયતઃ।

બહિર્ભૂતા ઇતિ જ્ઞેયં સ્ત્રીપુંસૈઃ સામ્પ્રદાયિકૈઃ॥

નેહાભિક્રમનાશોસ્તિ પ્રત્યાવાયો ન વિદ્યતે।

સ્વલ્પમપ્યસ્ય ધર્મસ્ય ત્રાયતે મહતો ભયાત્॥

નૈનં છિન્દન્તિ શસ્ત્રાણિ નૈનં દહતિ પાવકઃ।

ન ચૈનં કલેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ॥

નૈષ્ઠિકવ્રતવન્તો યે વર્ણિનો મદુપાશ્રયાઃ।

તૈઃ સ્પૃશ્યા ન સ્ત્રિયો ભાષ્યા ન ન વીક્ષ્યાશ્ચ તા ધિયા।

નોરૌ કૃત્વા પાદમેકં ગુરુદેવનૃપાન્તિકે।

ઉપવેશ્યં સભાયાં ચ જાનૂ બદ્ધ્વા ન વાસસા॥

ન્યાસો રક્ષ્યો ન કસ્યાપિ ધૈર્યં ત્યાજ્યં ન કર્હિચિત્।

ન પ્રવેશયિતવ્યા ચ સ્વાવાસે સ્ત્રી કદાચન॥

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ।

તદહં ભક્ત્યુપહ્યતમ્ અશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ॥

પરિત્રાણાય સાધૂનાં વિનાશાય ચ દુષ્કૃતામ્।

ધર્મસંસ્થાપનાર્થાય સંભવામિ યુગે યુગે॥

પરિવેષણકર્ત્રી સ્યાદ્યત્ર સ્ત્રી વિપ્રવેશ્મનિ।

ન ગમ્યં તત્ર ભિક્ષાર્થં ગન્તવ્યમિતરત્ર તુ॥

પરોપકારાય ફલન્તિ વૃક્ષાઃ પરોપકારાય વહન્તિ નદ્યઃ।

પરોપકારાય દુહન્તિ ગાવઃ પરોપકારાય સતાં વિભૂતયઃ॥

પુણ્ડ્રં વા ચન્દ્રકો ભાલે ન કાર્યો મૃતનાથયા।

મનસા પૂજનં કાર્યં તતઃ કૃષ્ણસ્ય ચાખિલૈઃ॥

પુનરપિ જનનં પુનરપિ મરણં

પુનરપિ જનની જઠરે શયનમ્।

ઇહ સંસારે ખલુ દુસ્તારે

કૃપયા પારે પાહિ મુરારે॥

પુમાનેવ ભવેદ્યત્ર પક્વાન્નપરિવેષણઃ।

ઈક્ષણાદિ ભવેન્નૈવ યત્ર સ્ત્રીણાં ચ સર્વથા॥

પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદં પૂર્ણાત્પૂર્ણમુદચ્યતે।

પૂર્ણસ્ય પૂર્ણમાદાય પૂર્ણમેવાવશિષ્યતે॥

પૂર્વૈર્મહદ્‍ભિરપિ યદધર્માચરણં ક્વચિત્।

કૃતં સ્યાત્તતુ ન ગ્રાહ્યં ગ્રાહ્યો ધર્મસ્તુ તત્કૃતઃ॥

પ્રણમ્ય રાધાકૃષ્ણસ્ય લેખ્યાર્ચાં તત આદરાત્।

શક્ત્યા જપિત્વા તન્મન્ત્રં કર્તવ્યં વ્યાવહારિકમ્॥

પ્રતિજ્ઞાતં ધનં દેયં યત્ સ્યાત્તત્ કર્મકારિણે।

ન ગોપ્યમૃણશુદ્ધ્યાદિ વ્યવહાર્યં ન દુર્જનૈઃ॥

પ્રતિભૂત્વં ન કસ્યાપિ કાર્યં ચ વ્યાવહારિકે।

ભિક્ષયાપદતિક્રમ્યા ન તુ કાર્યમૃણં ક્વચિત્॥

પ્રત્યહં કાર્યમિત્થં હિ સર્વૈરપિ મદાશ્રિતૈઃ।

સંસ્કૃતપ્રાકૃતગ્રન્થાભ્યાસશ્ચાપિ યથામતિ॥

પ્રત્યહં તુ પ્રબોદ્ધવ્યં પૂર્વમેવોદયાદ્રવેઃ।

વિધાય કૃષ્ણસ્મરણં કાર્યઃ શૌચવિધિસ્તતઃ॥

પ્રસંગમજરં પાશમ્ આત્મનઃ કવયો વિદુઃ।

સ એવ સાધુષુ કૃતો મોક્ષદ્વારમપાવૃતમ્॥

પ્રસઙ્‍ગો વ્યવહારેણ યસ્યાઃ કેનાપિ ભૂપતેઃ।

ભવેત્તસ્યાઃ સ્ત્રિયાઃ કાર્યઃ પ્રસઙ્‍ગો નૈવ સર્વથા॥

પ્રસાદે સર્વદુઃખાનાં હાનિરસ્યોપજાયતે।

પ્રસન્નચેતસો હ્યાશુ બુદ્ધિઃ પર્યવતિષ્ઠતે॥

પ્રાણાપદ્યુપન્નાયાં સ્ત્રીણાં સ્વેષાં ચ વા ક્વચિત્।

તદા સ્પૃષ્ટ્વાપિ તદ્રક્ષા કાર્યા સમ્ભાષ્ય તાશ્ચ વા॥

પ્રોક્તાસ્તે નિર્ગુણા ભક્તા નિર્ગુણસ્ય હરેર્યતઃ।

સમ્બન્ધાત્તત્ક્રિયાઃ સર્વા ભવન્ત્યેવ હિ નિર્ગુણાઃ॥

બાહ્યાન્તરિન્દ્રિયગણશ્વસનાધિદૈવ

વૃત્યુદ્‍ ભવસ્થિતિલયાનપિ જાયમાનાન્।

સ્થિત્વા તતઃ સ્વમહસા પૃથગીક્ષમાણં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

બ્રહ્મચર્યવ્રતત્યાગપરં વાક્યં ગુરોરપિ।

તૈર્ન માન્યં સદા સ્થેયં ધીરૈસ્તુષ્ટૈરમાનિભિઃ॥

બ્રહ્મભૂતઃ પ્રસન્નાત્મા ન શોચતિ ન કાંક્ષતિ।

સમઃ સર્વેષુ ભૂતેષુ મદ્‍ભક્તિં લભતે પરામ્॥

બ્રહ્માદિ સંપ્રાર્થનયા પૃથિવ્યાં, જાતં સમુક્તં ચ સહાક્ષરં ચ।

સર્વાવતારેષ્વવતારિણં ત્વાં, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

બ્રહ્માનન્દં પરં સુખદં કેવલં જ્ઞાનમૂર્તિં

દ્વન્દ્વાતીતં ગગન-સદૃશં તત્ત્વમસ્યાદિ-લક્ષ્યમ્।

એકં નિત્યં વિમલમચલં સર્વધી-સાક્ષિ-ભૂતમ્

ભાવાતીતં ત્રિગુણરહિતં સદ્‍ગુરું તં નમામિ॥

ભક્તિં વા જ્ઞાનમાલમ્બ્ય સ્ત્રીદ્રવ્યરસલોલુભાઃ।

પાપે પ્રવર્તમાનાઃ સ્યુઃ કાર્યસ્તેષાં ન સઙ્ગમઃ॥

ભક્તૈરેતૈસ્તુ કૃષ્ણાયાનર્પિતં વાર્યપિ ક્વચિત્।

ન પેયં નૈવ ભક્ષ્યં ચ પત્રકન્દફલાદ્યપિ॥

ભક્તૈસ્તદિતરૈર્માલે ચન્દનાદીન્ધનોદ્ભવે।

ધાર્યે કણ્ઠે લલાટેઽથ કાર્યઃ કેવલચન્દ્રકઃ॥

ભગવન્મન્દિરં પ્રાપ્તો યોઽન્નાર્થી કોઽપિ માનવઃ।

આદરાત્ સ તુ સંભાવ્યો દાનેનાન્નસ્ય શક્તિતઃ॥

ભગવન્મન્દિરં સર્વૈઃ સાયં ગન્તવ્યમન્વહમ્।

નામસઙ્‍કીર્તનં કાર્યં તત્રોચ્ચૈ રાધિકાપતેઃ॥

ભજ ગોવિંદં ભજ ગોવિંદં ગોવિંદં ભજ મૂઢમતે।

સમ્પ્રાપ્તે સન્નિહિતે કાલે નહિ નહિ રક્ષતિ ડુકૃઞ્કરણે॥

ભવસંભવભીતિભેદનં સુખસંપત્કરુણાનિકેતનમ્।

વ્રતદાન તપઃ ક્રિયા ફલં સહજાનંદ ગુરું ભજે સદા॥

ભાદ્રશુક્લચતુર્થ્યાં ચ કાર્યં વિઘ્નેશપૂજનમ્।

ઇષકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં કાર્યાઽર્ચા ચ હનૂમતઃ॥

ભાવ્યં શમદમક્ષાન્તિસન્તોષાદિગુણાન્વિતૈઃ।

બ્રાહ્મણૈઃ શૌર્યધૈર્યાદિગુણોપેતૈશ્ચ બાહુજૈઃ॥

ભિક્ષાં સભાં વિના નૈવ ગન્તવ્યં ગૃહિણો ગૃહમ્।

વ્યર્થઃ કાલો ન નેતવ્યો ભક્તિં ભગવતો વિના॥

ભૂતાદ્યુપદ્રવે ક્વાપિ વર્મ નારાયણાત્મકમ્।

જપ્યં ચ હનુમન્મન્ત્રો જપ્યો ન ક્ષુદ્રદૈવતઃ॥

ભૂષાસદંશુકધૃતિઃ પરગેહોપવેશનમ્।

ત્યાજ્યં હાસ્યાદિ ચ સ્ત્રીભિઃ પત્યૌ દેશાન્તરં ગતે॥

ભોગા ન ભુક્તા વયમેવ ભુક્તાઃ

તપો ન તપ્તં વયમેવ તપ્તાઃ।

કાલો ન યાતો વયમેવ યાતાઃ

તૃષ્ણા ન જીર્ણાઃ વયમેવ જીર્ણાઃ॥

ભ્રાત્રો રામપ્રતાપેચ્છારામયોર્ધર્મજન્મનોઃ।

યાવયોધ્યાપ્રસાદાખ્યરઘુવીરાભિધૌ સુતૌ॥

મજ્જ્યેષ્ઠાવરજભ્રાતૃસુતાભ્યાં તુ કદાચન।

સ્વાસન્નસમ્બન્ધહીના નોપદેશ્યા હિ યોષિતઃ॥

મતં વિશિષ્ટાદ્વૈતં મે ગોલોકો ધામ ચેપ્સિતમ્।

તત્ર બ્રહ્માત્મના કૃષ્ણસેવા મુક્તિશ્ચ ગમ્યતામ્॥

મદાશ્રિતાનાં સર્વેષાં ધર્મરક્ષણહેતવે।

ગુરુત્વે સ્થાપિતાભ્યાં ચ તાભ્યાં દીક્ષ્યા મુમુક્ષવઃ॥

મદાશ્રિતૈર્નૃપૈર્ધર્મશાસ્ત્રમાશ્રિત્ય ચાખિલાઃ।

પ્રજાઃ સ્વાઃ પુત્રવત્પાલ્યા ધર્મ સ્થાપ્યો ધરાતલે॥

મનુષ્યં ચાંશુકાદીનિ નારી ક્વાપિ રજઃસ્વલા।

દિનત્રયં સ્પૃશેન્નૈવ સ્નાત્વા તુર્યેઽહ્નિ સા સ્પૃશેત્॥

મનુષ્યાનાં સહસ્રેષુ કશ્ચિત્ યતતિ સિદ્ધયે।

યતતામ્ અપિ સિદ્ધાનાં કશ્ચિત્ માં વેત્તિ તત્ત્વતઃ॥

મન્તવ્યાનિ પ્રધાનાનિ તાન્યેવેતરવાક્યતઃ।

ધર્મેણ સહિતા કૃષ્ણભક્તિઃ કાર્યેતિ તદ્રહઃ॥

મન્મના ભવ મદભક્તો મદ્યાજી માં નમસ્કુરુ।

મામેવૈષ્યસિ યુક્ત્વૈવમાત્માનં મત્પરાયણઃ॥

મયા પ્રતિષ્ઠાપિતાનાં મન્દિરેષુ મહત્સુ ચ।

લક્ષ્મીનારાયણાદીનાં સેવા કાર્યા યથાવિધિ॥

મહાધ્યાનાભ્યાસં વિદધતમજસ્રં ભગવતઃ

પવિત્રે સમ્પ્રાપ્તં સ્થિતિમતિવરૈકાંતિકવૃષે।

સદાનંદં સારં પરમહરિવાર્તાવ્યસનિનમ્

ગુણાતીતાનંદં મુનિવરમહં નૌમિ સતતં॥

મહોત્સવા ભગવતઃ કર્તવ્યા મન્દિરેષુ તૈઃ।

દેયાનિ પાત્રવિપ્રેભ્યો દાનાનિ વિવિધાનિ ચ॥

માત્રા સ્વસ્રા દુહિત્રા વા વિજને તુ વયઃસ્થયા।

અનાપદિ ન તૈઃ સ્થેયં કાર્યં દાનં ન યોષિતઃ॥

માયામયાકૃતિતમોશુભવાસનાનાં

કર્તું નિષેધમુરુધા ભગવત્સ્વરૂપે।

નિર્બીજસાંખ્યમતયોગગયુક્તિભાજં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

મિથ્યાપવાદઃ કસ્મિંશ્ચિદપિ સ્વાર્થસ્ય સિદ્ધયે।

નારોપ્યો નાપશબ્દાશ્ચ ભાષણીયાઃ કદાચન॥

મુકુન્દાનન્દમુખ્યાશ્ચ નૈષ્ઠિકા બ્રહ્મચારિણઃ।

ગૃહસ્થાશ્ચ મયારામભટ્ટાદ્યા યે મદાશ્રયાઃ॥

મૂકં કરોતિ વાચાલં પંગું લંઘયતે ગિરિમ્।

યત્કૃપા તમહં વન્દે પરમાનંદં માધવમ્॥

મૂલદેશોઽપિ સ સ્વેષાં સદ્ય એવ વિચક્ષણૈઃ।

ત્યાજ્યો મદાશ્રિતૈઃ સ્થેયં ગત્વા દેશાન્તરં સુખમ્॥

યજ્ઞ દાન તપઃ કર્મ ન ત્યાજ્યં કાર્યમેવ તત્।

યજ્ઞો દાનં તપશ્ચૈવ પાવનાનિ મનીષિણામ્॥

યતતો હ્યપિ કૌન્તેય પુરુષસ્ય વિપશ્ચિતઃ।

ઇન્દ્રિયાણિ પ્રમાથીનિ હરન્તિ પ્રસભં મનઃ॥

યત્ર યોગેશ્વરઃ કૃષ્ણો યત્ર પાર્થો ધનુર્ધરઃ।

તત્ર શ્રીર્વિજયો ભૂતિર્ધ્રૂવા નીતિર્મતિર્મમ॥

યથાધિકારં સંસ્થાપ્યાઃ સ્વે સ્વે ધર્મે નિજાશ્રિતાઃ।

માન્યાઃ સન્તશ્ચ કર્તવ્યઃ સચ્છાસ્ત્રાભ્યાસ આદરાત્॥

યથાશક્તિ યથાકાલં સઙ્‍ગ્રહોઽન્નધનસ્ય તૈઃ।

યાવદ્વ્યયં ચ કર્તવ્યઃ પશુમદ્ભિસ્તૃણસ્ય ચ॥

યથાશક્ત્યુદ્યમઃ કાર્યો નિજવર્ણાશ્રમોચિતઃ।

મુષ્કચ્છેદો ન કર્તવ્યો વૃષસ્ય કૃષિવૃત્તિભિઃ॥

યદક્ષરં વેદવિદો વદન્તિ વિશન્તિ યદ્યતયો વીતરાગાઃ।

યદિચ્છન્તો બ્રહ્મચર્યં ચરન્તિ તત્તે પદં સંગ્રહેણ પ્રવક્ષ્યે॥

યદા યદા હિ ધર્મસ્ય ગ્લાનિ ર્ભવતિ ભારત।

અભ્યુત્થાનમધર્મસ્ય તદાત્માનં સૃજામ્યહમ્॥

યદા સંહરતે ચાયં કુર્મોગાનીવ સર્વશઃ।

ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યઃ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા॥

યદૌષધં ચ સુરયા સમ્પૃક્તં પલલેન વા।

અજ્ઞાતવૃત્તવૈદ્યેન દત્તં ચાદ્યં ન તત્ ક્વચિત્॥

યદ્યદાચરતિ શ્રેષ્ઠઃ તદ્‍તદેવેતરો જનઃ।

સ યત્‍પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્તદનુવર્તતે॥

યદ્રોમવિવરે લીના અંડાનાં કોટ્યઃ પૃથક્।

તદક્ષરં ગુણાતીતં ગુણાતીતં નમામ્યહમ્॥

યસ્મિન્ પરિહિતેઽપિ સ્યુર્દ્રશ્યાન્યઙ્‍ગાનિ ચાત્મનઃ।

તદ્દૂષ્યં વસનં નૈવ પરિધાર્યં મદાશ્રિતૈઃ॥

યા નિશા સર્વભૂતાનાં તસ્યાં જાગર્તિ સંયમી।

યસ્યાં જાગ્રતિ ભૂતાનિ સા નિશા પશ્યતો મુનેઃ॥

યાદૃગ્ગુણો યઃ પુરુષસ્તાદશા વચનેન સઃ।

દેશકાલાનુસારેણ ભાષણીયો ન ચાન્યથા॥

યાદૃશૈર્યો ગુણૈર્યુક્તસ્તાદૃશે સ તુ કર્મણિ।

યોજનીયો વિચાર્યૈવ નાન્યથા તુ કદાચન॥

યાવજ્જીવં ચ શુશ્રૂષા કાર્યા માતુઃ પિતુર્ગુરોઃ।

રોગાર્તસ્ય મનુષ્યસ્ય યથાશક્તિ ચ મામકૈઃ॥

યુક્તાય સમ્પદા દૈવ્યા દાતવ્યેયં તુ પત્રિકા।

આસુર્યા સમ્પદાઢ્યાય પુંસે દેયા ન કર્હિચિત્॥

યુક્તાહારવિહારસ્ય યુક્તચેષ્ટસ્ય કર્મસુ।

યુક્તસ્વપ્નાવબોધસ્ય યોગો ભવતિ દુઃખહા॥

યે ત્વમ્બરિષવદ્ભક્તાઃ સ્યુરિહાત્મનિવેદિનઃ।

તૈશ્ચ માનસપૂજાન્તં કાર્યમુક્તક્રમેણ વૈ॥

યે પાલયન્તિ મનુજાઃ સચ્છાસ્ત્રપ્રતિપાદિતાન્।

સદાચારાન્ સદા તેઽત્ર પરત્ર ચ મહાસુખાઃ॥

યો ન હૃષ્યતિ ન દ્વેષ્ટિ ન શોચતિ ન કાંક્ષતિ।

શુભાશુભ પરિત્યાગી ભક્તિમાન્ સ મે પ્રિયઃ॥

યૌવનં ધનસંપત્તિઃ પ્રભુત્વમ્ અવિવેકીતા।

એકૈકમ્ અપ્યનાર્થાય કિમુ યત્ર ચતુષ્ટયમ્॥

રવેરિન્દોશ્ચોપરાગે જાયમાનેઽપરાઃ ક્રિયાઃ।

હિત્વાશુ શુચિભિઃ સર્વૈઃ કાર્યઃ કૃષ્ણમનોર્જપઃ॥

રાજ્યાઙ્‍ગોપાયષડ્વર્ગા જ્ઞેયાસ્તીર્થાનિ ચાઞ્જસા।

વ્યવહારવિદઃ સભ્યા દણ્ડ્યાદણ્ડ્યાશ્ચ લક્ષણૈઃ॥

રૂપયૌવનયક્તસ્ય ગુણિનોઽન્યનરસ્ય તુ।

પ્રસઙ્‍ગો નૈવ કર્તવ્યસ્તાભિઃ સાહજિકોઽપિ ચ॥

લિખામિ સહજાનન્દસ્વામી સર્વાન્નિજાશ્રિતાન્।

નાનાદેશસ્થિતાન્ શિક્ષાપત્રીં વૃત્તાલયસ્થિતઃ॥

લોકોત્તરૈર્ભક્તજનાંશ્ચરિત્રૈ, રાહ્‍લાદયન્તં ચ ભુવિ ભ્રમન્તમ્।

યજ્ઞાંશ્ચ તન્વાનમપારસત્ત્વં, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

વક્ત્રભાવે તુ પૂજૈવ કાર્યાઽસ્યાઃ પ્રતિવાસરમ્।

મદ્રૂપમિતિ મદ્વાણી માન્યેયં પરમાદરાત્॥

વજ્રાદપિ કઠોરાણિ મૃદૂનિ કુસુમાદપિ।

લોકોત્તરાણાં ચેતાંસિ કો હિ વિજ્ઞાતુમર્હતિ॥

વન્દે શ્રી પુરુષોત્તમં ચ પરમં ધામાક્ષરં જ્ઞાનદમ્

વન્દે પ્રાગજી ભક્ત-મેવ-મનઘં બ્રહ્મસ્વરૂપં મુદા।

વન્દે યજ્ઞપુરુષદાસ ચરણં શ્રીયોગીરાજં તથા

વન્દે શ્રી પ્રમુખં ગુણાલયગુરું મોક્ષાય ભક્ત્યા સદા॥

વર્ણીવેશરમણીયદર્શનં મન્દ-હાસ-રુચિરાનનામ્બુજમ્।

પૂજિતં સુરનરોત્તમૈર્મુદા, ધર્મનન્દનમહં વિચિન્તયે॥

વર્તિષ્યન્તે ય ઇત્થં હિ પુરુષા યોષિતસ્તથા।

તે ધર્માદિચતુર્વર્ગસિદ્ધિં પ્રાપ્સ્યન્તિ નિશ્ચિતમ્॥

વામે યસ્ય સ્થિતા રાધા શ્રીશ્ચ યસ્યાસ્તિ વક્ષસિ।

વૃન્દાવનવિહારં તં શ્રીકૃષ્ણં હૃદિ ચિન્તયે॥

વિક્રમાર્કશકસ્યાબ્દે નેત્રાષ્ટવસુભૂમિતે।

વસન્તાદ્યદિને શિક્ષાપત્રીયં લિખિતા શુભા॥

વિઘ્નેશ્વરાય વરદાય સુરપ્રિયાય

લમ્બોદરાય સકલાય જગદ્હિતાય।

નાગાનનાય શ્રુતિયજ્ઞવિભૂષિતાય

ગૌરીસુતાય ગણનાથ નમોનમસ્તે॥

વિજ્ઞાને વિલયં ગતે પ્રસરતિ ક્ષોણ્યાં તમસ્યાન્તરે

દિઙ્‍મૂઢેષુ ભવાધ્વગેષુ પરિતઃ પીડૈકશેષે વિધૌ।

કારુણ્યાદવતીર્ય મુક્તિજનનીં શિક્ષામદાદ્યામિમાં

સાક્ષાદક્ષરદિવ્યધામનિલયસ્તામન્વહં ચિન્તયે॥

વિદ્યાનાસન્નસમ્બન્ધાત્તાભિઃ પાઠ્યા ન કાપિ નુઃ।

વ્રતોપવાસૈઃ કર્તવ્યો મુહુર્દેહદમસ્તથા॥

વિદ્વત્ત્વં ચ નૃપત્વં ચ નૈવ તુલ્યં કદાચન।

સ્વદેશે પૂજ્યતે રાજા વિદ્વાન્ સર્વત્ર પૂજ્યતે॥

વિધવાભિસ્તુ યોષાભિઃ સેવ્યઃ પતિધિયા હરિઃ।

આજ્ઞાયાં પિતૃપુત્રાદેર્વૃત્યં સ્વાતન્ત્ર્યતો ન તુ॥

વિનાશકં સંસૃતિબન્ધનાનાં મનુષ્યકલ્યાણકરં મહિષ્ઠમ્।

પ્રવર્તયન્તં ભુવિ સમ્પ્રદાયં, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

વિવાદો નૈવ કર્તવ્યઃ સ્વાચાર્યેણ સહ ક્વચિત્।

પૂજ્યોઽન્નધનવસ્ત્રાદ્યૈર્યથાશક્તિ સ ચાખિલૈઃ॥

વિશેષનિયમો ધાર્યશ્ચાતુર્માસ્યેઽખિલૈરપિ।

એકસ્મિન્ શ્રાવણે માસિ સ ત્વશક્તૈસ્તુ માનવૈઃ॥

વિશ્વેશભક્તિં સુકરાં વિધાતું, બૃહન્તિ રમ્યાણિ મહિતલેસ્મિન્।

દેવાલયાન્યાશુ વિનિર્મિમાણં, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

વિષ્ણુઃ શિવો ગણપતિઃ પાર્વતી ચ દિવાકરઃ।

એતાઃ પૂજ્યતયા માન્યા દેવતાઃ પંચ મામકૈઃ॥

વિષ્ણુઃ શિવો ગણપતિઃ પાર્વતી ચ દિવાકરઃ।

એતાઃ પૂજ્યતયા માન્યા દેવતાઃ પઞ્ચ મામકૈઃ॥

વિષ્ણોઃ કથાયાઃ શ્રવણં વાચનં ગુણકીર્તનમ્।

મહાપૂજા મન્ત્રજપઃ સ્તોત્રપાઠઃ પ્રદક્ષિણાઃ॥

વિહાય કામાન્ યઃ સર્વાન્ પુમાંશ્ચરતિ નિસ્પૃહઃ।

નિર્મમો નિરંહકારઃ સ શાન્તિમધિગચ્છતિ॥

વેદાશ્ચ વ્યાસસૂત્રાણિ શ્રીમદ્ભાગવતાભિધમ્।

પુરાણં ભારતે તુ શ્રીવિષ્ણોર્નામસહસ્રકમ્॥

વેષો ન ધાર્યસ્તાભિશ્ચ સુવાસિન્યાઃ સ્ત્રિયાસ્તથા।

ન્યાસિન્યા વીતરાગાયા વિકૃતશ્ચ ન કર્હિચિત્॥

વૈરાગ્યં જ્ઞેયમપ્રીતિઃ શ્રીકૃષ્ણેતરવસ્તુષુ।

જ્ઞાનં ચ જીવમાયેશરૂપાણાં સુષ્ઠુ વેદનમ્॥

વૈશ્યૈશ્ચ કૃષિવાણિજ્યકુસીદમુખવૃત્તિભિઃ।

ભવિતવ્યં તથા શૂદ્રૈર્દ્વિજસેવાદિવૃત્તિભિઃ॥

વ્યઞ્‍જયન્નાશ્રિતસ્નેહં મુગ્ધાસ્મિતમુખામ્બુજઃ।

આદેશમાલિખન્નસ્તુ હૃદિ મે ધર્મનન્દનઃ।

વ્યભિચારો ન કર્તવ્યઃ પુમ્ભિઃ સ્ત્રીભિશ્ચ માં શ્રિતૈઃ।

દ્યૂતાદિ વ્યસનં ત્યાજ્યં નાદ્યં ભઙ્‍ગાદિમાદકમ્॥

શતાનન્દેન મુનિના મધ્યે સત્સઙગિજીવનમ્।

ગ્રથિતાં ભગવત્પ્રોક્તાં શિક્ષાપત્રીમહં શ્રયે॥

શરણાગત પાપપર્વતં ગણયિત્વા ન તદીય સદ્‍ગુણં।

અણુમપ્યતુલં હિ મન્યતે સહજાનંદ ગુરું ભજે સદા॥

શરીરં સુરૂપં સદા રોગમુક્તં યશઃશ્વારુ ચિત્રં ધનં મેરુતુલ્યમ્।

ગુરોરઙ્‌ધ્રિપદ્મે મનશ્ચેન્ન લગ્નં તતઃ કિં તતઃ કિં તતઃ કિં તતઃ કિં॥

શારીરકાણાં ભગવદ્‍ગીતાયાશ્ચાવગમ્યતામ્।

રામાનુજાચાર્યકૃતં ભાષ્યમાધ્યાત્મિકં મમ॥

શાસ્ત્રોક્ત આપદ્ધર્મો યઃ સ ત્વલ્પાપદિ કર્હિચિત્।

મદાશ્રિતૈર્મુખ્યતયા ગ્રહીતવ્યો ન માનવૈઃ॥

શિક્ષાપત્રિ સમસ્તશિષ્યનિવહૈરભ્યર્થિતેનાદરાત્

દેવેનાખિલકારણેન સહજાનન્દેન યાઽઽવિષ્કૃતા।

તાં ત્વાં સર્વફલપ્રદાં ભગવતો દેવસ્ય તસ્યાપરાં

મૂર્તિ દેવિ વિભાવયન્નનુદિનં સેવે મુહુઃ પ્રેમતઃ॥

શિક્ષાપત્ર્યમૃતં યદેવ સહજાનન્દઃ શરણ્યઃ સતાં

દેવઃ પ્રાશયદાશ્રિતાનિહ મુકુન્દાનન્દમુખ્યાન્ પુરા।

યત્પીત્વા પ્રભવન્તિ સમ્પદમનાયાસેન તામાસુરી-

મુચ્છેત્તું તદુપાસ્મહે ભવભયપ્રધ્વંસનૈકૌષધમ્॥

શિક્ષાપત્ર્યમૃતં હિતાય જગતામાવિષ્કૃતં યન્મયા

મદ્‍ભક્તૈરિદમાદરાદનુદિનં સેવ્યં સમસ્તૈરપિ।

ઇત્યાદિષ્ટમનુસ્મરન્ ભગવતઃ પ્રેમ્ણાન્વહં યઃ પઠેત્

શિક્ષાપત્રમિદં સ યાતિ પરમં ધામાક્ષરં શાશ્વતમ્॥

શિક્ષાપત્ર્યાઃ પ્રતિદિનં પાઠોઽસ્યા મદુપાશ્રિતૈઃ।

કર્તવ્યોઽનક્ષરજ્ઞૈસ્તુ શ્રવણં કાર્યમાદરાત્॥

શિક્ષાર્થમત્ર નિજભક્તિમતાં નરાણામ્

એકાન્તધર્મમખિલં પરિશીલયન્તમ્।

અષ્ટાંગયોગકલનાશ્ચ મહાવ્રતાનિ

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

શૈલી દારૂમયી લૌહી રૌપ્યા લેખ્યા ચ સૈકતી।

મનોમયી મણિમયી પ્રતિમાષ્ટવિધા સ્મૃતા॥

શૈલી વા ધાતુજા મૂર્તિઃ શાલગ્રામોઽર્ચ્ય એવ તૈઃ।

દ્રવ્યૈર્યથાપ્તૈઃ કૃષ્ણસ્ય જપ્યોઽથાષ્ટાક્ષરો મનુઃ॥

શૈલે શૈલે ન માણિક્યં મૌક્તિકં ન ગજે ગજે।

સાધવો નહિ સર્વત્ર ચન્દનં ન વને વને॥

શ્રદ્ધાવાન્ લભતે જ્ઞાનં તત્પરઃ સંયતેન્દ્રિયઃ।

જ્ઞાનં લબ્ધ્વા પરાં શાન્તિમચિરેણાધિગચ્છતિ॥

શ્રવણં કીર્તનં વિષ્ણોઃ સ્મરણં પાદસેવનમ્।

અર્ચનં વંદનં દાસ્યં સખ્યં આત્મનિવેદનમ્॥

શ્રવ્યઃ શ્રીમદ્ભાગવતદશમસ્કન્ધ આદરાત્।

પ્રત્યહં વા સકૃદ્વર્ષે વર્ષે વાચ્યોઽથ પણ્ડિતૈઃ॥

શ્રી વાસુદેવવિમલામૃતધામવાસં

નારાયણં નરક તારણનામધેયમ્।

શ્યામં સિતં દ્વિભુજમેવ ચતુર્ભૂજં ચ

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

શ્રીકૃષ્ણગુરુસાધૂનાં દર્શનાર્થં ગતૌ પથિ।

તત્સ્થાનેષુ ચ ન ગ્રાહ્યં પરાન્નં નિજપુણ્યહૃત્॥

શ્રીમદ્ભાગવતસ્યૈષુ સ્કન્ધૌ દશમપઞ્‍ચમૌ।

સર્વાધિકતયા જ્ઞેયૌ કૃષ્ણમાહાત્મ્યબુદ્ધયે॥

શ્રીમદ્‍સદ્‍ગુણ શાલિનં ચિદચિદિ વ્યાપ્તં ચ દિવ્યાકૃતિમ્

જીવેશાક્ષર મુક્તકોટિ સુખદં નૈકાવતારાધિપમ્।

જ્ઞેયં શ્રી પુરુષોત્તમં મુનિવરૈ ર્વેદાદિકીર્ત્યમ્ વિભૂમ્

તમ્મૂલાક્ષર-યુક્તમેવ સહજાનંદં ચ વન્દે સદા॥

શ્રીમન્નિર્ગૂણમૂર્તયે ચ વિભવે જ્ઞાનોપદેષ્ટ્રે સદા

સર્વજ્ઞાય સમગ્ર સાધુગુણિને માયાપરાય સ્વયમ્।

સર્વૈશ્વર્યવતે નિજાશ્રિતજનાનાં દોષ હર્ત્રે ચ મે

પ્રાગ્જિત્ સદ્‍ગુરવે નમોસ્તુ સતતં બ્રહ્માત્મમુક્તાય તે॥

શ્વાસેન સાકમનુલોમવિલોમવૃત્યા

સ્વાન્તર્બહિશ્ચ ભગવત્યુરુધા નિજસ્ય।

પૂરે ગતાગત જલામ્બુધિનો પમેયં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

સ રાધયા યુતો જ્ઞેયો રાધાકૃષ્ણ ઇતિ પ્રભુઃ।

રુક્મિણ્યા રમયોપેતો લક્ષ્મીનારાયણઃ સ હિ॥

સ શ્રીકૃષ્ણઃ પરંબ્રહ્મ ભગવાન્ પુરુષોત્તમઃ।

ઉપાસ્ય ઇષ્ટદેવો નઃ સર્વાવિર્ભાવકારણમ્॥

સંસારકર્દમવિવર્તનપઙિ્કલાનાં નૈર્મલ્યમાકલયિતું રચિતાવતારામ્।

આવિદ્યસન્તમસનિર્હરણે સમર્થા-માદેશપત્રિ। ભવતીમનુચિન્તયામિ॥

સંસારસાગરગતાન્સ્વયમુદ્દિધીર્ષુઃ

શ્રેયસ્તદેકમખિલેષ્યભિકાઙક્ષમાણઃ।

આદેશમાલિખિતુમાદતપત્રલેખો

નારાયણઃ સ્ફુરતુ મે હૃદિ વર્ણિવેષઃ॥

સંસ્કારાશ્ચાહ્નિકં શ્રાદ્ધં યથાકાલં યથાધનમ્।

સ્વસ્વગૃહ્યાનુસારેણ કર્તવ્યં ચ દ્વિજન્મભિઃ॥

સંસ્કારેષુ ન ભોક્તવ્યં ગર્ભાધાનમુખેષુ તૈઃ।

પ્રેતશ્રાદ્ધેષુ સર્વેષુ શ્રાદ્ધે ચ દ્વાદશાહિકે॥

સંસ્થાપ્ય વિપ્રં વિદ્વાંસં પાઠશાલાં વિધાપ્ય ચ।

પ્રવર્તનીયા સદ્વિદ્યા ભુવિ યત્સુકૃતં મહત્॥

સઙ્‍ગો ન ગર્ભપાતિન્યાઃ સ્પર્શઃ કાર્યશ્ચ યોષિતઃ।

શૃઙ્‍ગારવાર્તા ન નૃણાં કાર્યાઃ શ્રવ્યા ન વૈ ક્વચિત્॥

સચ્છસ્ત્રાણાં સમુદ્ધૃત્ય સર્વેષાં સારમાત્મના।

પત્રીયં લિખિતા નૄણામભીષ્ટફલદાયિની॥

સચ્છૂદ્રાઃ કૃષ્ણભક્તા યે તૈસ્તુ માલોર્ધ્વપુણ્ડ્રકે।

દ્વિજાતિવદ્ધારણીયે નિજધર્મેષુ સંસ્થિતૈઃ॥

સજ્જનાં એવં સાધૂનાં પ્રથયન્તિ ગુણોત્કરમ્।

પુષ્પાણાં સૌરભં પ્રાયસ્તનુતે દિક્ષુ મારુતઃ॥

સદૈવ સારંગપુરસ્ય રમ્યે, સુમન્દિરે હ્યક્ષરધામતુલ્યે।

સહાક્ષરં મુક્તયુતં વસન્તં, શ્રી સ્વામિનારાયણમાનમામિ॥

સદ્‍ગ્રંથનિત્યપઠનશ્રવણાદિસક્તં

બ્રાહ્મીં ચ સત્સદસિ શાસતમત્ર વિદ્યાં।

સંસારજાલપતિતા ખિલજીવબન્ધો

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

સધવા વિધવા યોષા યાશ્ચ મચ્છિષ્યતાં ગતાઃ।

મુક્તાનન્દાદયો યે સ્યુઃ સાધવશ્ચાખિલા અપિ॥

સધવાવિધવાભિશ્ચ ન સ્નાતવ્યં નિરમ્બરમ્।

સ્વરજોદર્શનં સ્ત્રીભિર્ગોપનીયં ન સર્વથા॥

સભર્તૃકાભિર્નારીભિઃ સેવ્યઃ સ્વપતિરીશવત્।

અન્ધો રોગી દરિદ્રો વા ષણ્ઠો વાચ્યં ન દુર્વચઃ॥

સમદુઃખસુખસ્વસ્થઃ સમલોષ્ટાશ્મકાંચનઃ।

તુલ્યપ્રિયાપ્રિયો ધીરઃ તુલ્યનિન્દાત્મસંસ્તુતિઃ॥

સમસ્તશાસ્ત્રદુગ્ધાબ્ધિમધ્યોદ્ઘૃતમનુત્તમમ્।

શિક્ષાપત્ર્યમૃતં કિઞ્‍ચિદમૃતત્વાય કલ્પતે॥

સર્વધર્માન્ પરિત્યજ્ય મામેકં શરણં વ્રજ।

અહં ત્વાં સર્વપાપેભ્યો મોક્ષયિષ્યામિ મા શુચઃ॥

સર્વવૈષ્ણવરાજશ્રીવલ્લભાચાર્યનન્દનઃ।

શ્રીવિઠ્ઠલેશઃ કૃતવાન્ યં વ્રતોત્સવનિર્ણયમ્॥

સર્વે યત્ર વિનેતારઃ સર્વે પણ્ડિતમાનિનઃ।

સર્વે મહત્ત્વમિચ્છન્તિ કુલં તદવસીદતિ॥

સર્વેત્ર સુખિનઃ સન્તુ સર્વે સન્તુ નિરામયાઃ।

સર્વ ભદ્રાણિ પશ્યન્તુ મા કશ્ચિદ્‍ દુઃખમાપ્નુયાત્॥

સર્વેન્દ્રિયાણિ જેયાનિ રસના તુ વિશેષતઃ।

ન દ્રવ્યસઙ્‍ગ્રહઃ કાર્યઃ કારણીયો ન કેનચિત્॥

સર્વૈરશક્તૌ વાર્ધક્યાદ્ ગરીયસ્યાપદાઽથવા।

ભક્તાય કૃષ્ણમન્યસ્મૈ દત્ત્વા વૃત્ત્યં યથાબલમ્॥

સર્વોપનિષદો ગાવો દોગ્ધા ગોપાલનન્દનઃ।

પાર્થો વત્સઃ સુધીર્ભોક્તા દુગ્ધં ગીતામૃતં મહત્॥

સસાક્ષ્યમન્તરા લેખં પુત્રમિત્રાદિનાપિ ચ।

ભૂવિત્તદાનાદાનાભ્યાં વ્યવહાર્યં ન કર્હિચિત્॥

સાધવો યેઽથ તૈઃ સર્વૈર્નૈષ્ઠિકબ્રહ્મચારિવત્।

સ્ત્રીસ્ત્રૈણસઙ્‍ગાદિ વર્જ્યં જેતવ્યાશ્ચાન્તરારયઃ॥

સાધવો હૃદયં મહ્યં સાધૂનાં હૃદયં ત્વહમ્।

મદન્યત્ તે ન જાનન્તિ નાહં તેભ્યો મનાગપિ॥

સાધ્વીચકોરશલભાસ્તિમિકાલકંઠ

કોકા નિજેષ્ટવિષયેષુ યથૈવ લગ્નાઃ।

મૂર્તૌ તથા ભગવતોત્ર મુદાતિલગ્નં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

સાષ્ટાઙ્‍ગપ્રણતિશ્ચેતિ નિયમા ઉત્તમા મતાઃ।

એતેષ્વેકતમો ભક્ત્યા ધારણીયો વિશેષતઃ॥

સુખમાપતિતં સેવ્યં દુઃખમાપતિતં તથા।

ચક્રવત્ પરિવર્તન્તે દુઃખાનિ ચ સુખાનિ ચ॥

સુન્દરોપિ સુશીલોપિ કુલીનોપિ મહાધનઃ।

શોભતે ન વિના વિદ્યાં વિદ્યા સર્વસ્ય ભૂષણમ્॥

સ્તનંધયસ્ય નુઃ સ્પર્શે ન દોષોઽસ્તિ પશોરિવ।

આવશ્યકે ચ વૃદ્ધસ્ય સ્પર્શે તેન ચ ભાષણે॥

સ્તેનકર્મ ન કર્તવ્યં ધર્માર્થમપિ કેનચિત્।

સસ્વામિકાષ્ઠપુષ્પાદિ ન ગ્રાહ્યં તદનાજ્ઞયા॥

સ્તોત્રાદેરથ કૃષ્ણસ્ય પાઠઃ કાર્યઃ સ્વશક્તિતઃ।

તથાઽનધીતગીર્વાણૈઃ કાર્યં તન્નામકીર્તનમ્॥

સ્ત્રિયા ધનસ્ય વા પ્રાપ્ત્યૈ સામ્રાજ્યસ્યાઽપિવા ક્વચિત્।

મનુષ્યસ્ય તુ કસ્યાઽપિ હિંસા કાર્યા ન સર્વથા॥

સ્થાનભ્રષ્ટા ન શોભન્તે દન્તાઃ કેશા નખા નરાઃ।

ઇતિ સંચિત્ય મતિમાન્ સ્વસ્થાનં ન પરિત્યજેત્॥

સ્થાનેષુ લોકશાસ્ત્રાભ્યાં નિષિદ્ધેષુ કદાચન।

મલમૂત્રોત્સર્જનં ચ ન કાર્ય ષ્ઠીવનં તથા॥

સ્નાતં ચંદનચર્ચિતં નિજ્જનૈઃ પુષ્પસ્રજાલંકૃતં

પ્રાતઃ સૂર્યમયૂખસેવિતમુખં શ્રી ચંદ્રશાલોપરિ।

ધૃત્વા રોટકમેકપાણિતલકે ભંકત્વાન્યહસ્તેન તં

ભુંજાનં પ્રવિલોક્ય સેવકગણાન્ વન્દે સદા સ્વામિનમ્॥

સ્નાનં સન્ધ્યાં ચ ગાયત્રીજપં શ્રીવિષ્ણુપૂજનમ્।

અકૃત્વા વૈશ્વદેવં ચ કર્તવ્યં નૈવ ભોજનમ્॥

સ્નેહાતુરસ્ત્વથ ભયાતુર આમયાવી

યદ્વત્ક્ષુધાતુર જનશ્ચ વિહાય માનં।

દૈન્યં ભજેયુરિહ સત્સુ તથા ચરન્તં

ત્વાં ભક્તિધર્મતનયં શરણં પ્રપદ્યે॥

સ્વધર્મરક્ષિકા મે તૈઃ સર્વૈર્વાચ્યાઃ સદાશિષઃ।

શ્રીમન્નારાયણસ્મૃત્યા સહિતાઃ શાસ્ત્રસમ્મતાઃ॥

સ્વપરદ્રોહજનનં સત્યં ભાષ્યં ન કર્હિચિત્।

કૃતઘ્નસઙ્‍ગસ્ત્યક્તવ્યો લુઞ્ચા ગ્રાહ્યા ન કસ્યચિત્॥

સ્વપ્યં ન તૈશ્ચ ખટ્વાયાં વિના રોગાદિમાપદમ્।

નિશ્છદ્મ વર્તિતવ્યં ચ સાધૂનામગ્રતઃ સદા॥

સ્વભાવં નૈવ મુંચન્તિ સન્તઃ સંસર્ગતોસતામ્।

ન ત્યજન્તિ રુતં મંજુ કાકસમ્પર્કતઃ પિકાઃ॥

સ્વવર્ણાશ્રમધર્મો યઃ સ હાતવ્યો ન કેનચિત્।

પરધર્મો ન ચાચર્યો ન ચ પાખણ્ડકલ્પિતઃ॥

સ્વશિષ્યાર્પિતધાન્યસ્ય કર્તવ્યો વિક્રયો ન ચ।

જીર્ણં દત્વા નવાનં તુ ગ્રાહ્યં તન્નૈષ વિક્રયઃ॥

સ્વહિતેચ્છુભિરેતાનિ મચ્છિષ્યૈઃ સકલૈરપિ।

શ્રોતવ્યાન્યથ પાઠ્યાનિ કથનીયાનિ ચ દ્વિજૈઃ॥

સ્વાચાર્યાન્ન ૠણં ગ્રાહ્યં શ્રીકૃષ્ણસ્ય ચ મન્દિરાત્।

તાભ્યાં સ્વવ્યવહારાર્થં પાત્રભૂષાંશુકાદિ ચ॥

સ્વાતિનૈકટ્યમાયાન્તી પ્રસભં વનિતા તુ યા।

નિવારણીયા સાભાષ્ય તિરસ્કૃત્યાપિ વા દ્રુતમ્॥

સ્વામિનારાયણસ્યૈતત્સ્વરૂપમપરં હરેઃ।

શિક્ષાપત્ર્યાત્મના ભૂમૌ ચકાસ્ત્યખિલમઙ્‍ગલમ્॥

સ્વાસન્નસમ્બન્ધહીના નરાઃ સ્પૃશ્યા ન કર્હિચિત્।

તરુણૈસ્તૈશ્ચ તારુણ્યે ભાષ્યં નાવશ્યકં વિના॥

સ્વાસન્નસમ્બન્ધહીના નરાસ્તાભ્યાં તુ કર્હિચિત્।

ન સ્પ્રષ્ટવ્યા ન ભાષ્યાશ્ચ તેભ્યો દર્શ્યં મુખં ન ચ॥

હરેર્વિધાય નૈવેદ્યં ભોજ્યં પ્રાસાદિકં તતઃ।

કૃષ્ણસેવાપરૈઃ પ્રીત્યા ભવિતવ્યં ચ તૈઃ સદા॥

હસ્તસ્ય ભૂષણં દાનં સત્યં કંઠસ્ય ભૂષણમ્।

શ્રોત્રસ્ય ભૂષણં શાસ્ત્રં ભૂષણૈઃ કિં પ્રયોજનમ્॥

હૃત્સ્થોઽણુસૂક્ષ્મશ્ચિદ્રૂપો જ્ઞાતા વ્યાપ્યાખિલાં તનુમ્।

જ્ઞાનશક્ત્યા સ્થિતો જીવો જ્ઞેયોઽચ્છેદ્યાદિલક્ષણઃ॥

હૃદયે જીવવજ્જીવે યોઽન્તર્યામિતયા સ્થિતઃ।

જ્ઞેયઃ સ્વતન્ત્ર ઈશોઽસૌ સર્વકર્મફલપ્રદઃ॥

ૐ સહનાવવતુ સહ નૌ ભુનક્તુ સહ વીર્યં કરવાવહૈ।

તેજસ્વીનાવધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ।

ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ।