॥ શ્રી સ્વામિનારાયણો વિજયતે ॥

ભગવાન સ્વામિનારાયણનાં

॥ વચનામૃત ॥

ગઢડા મધ્ય-૩૦: સોનું ને સ્ત્રી બંધન ન કર્યાનું

આખ્યાન

સુવર્ણને વિષે કળિનો નિવાસ કહ્યો છે...

એક વાર મહારાજા પરીક્ષિત વનમાં વિહરતા હતા. ત્યાં તેમણે એક હૃદયદ્રાવક દૃશ્ય જોયું. રાજાનો વેશધારી એક ક્રૂર કાળો પુરુષ એક બળદને મરણતોલ મારી રહ્યો હતો. બળદને એક જ પગ હતો. અને તે પણ તોડી નાખવા આ પુરુષ મથતો હતો. ગોબ્રાહ્મણ-પ્રતિપાળ રાજાની આંખ લાલ થઈ. તલવાર ખેંચી સત્તાવાહી સ્વરે કહ્યું, “મારા રાજ્યમાં બળદને રંજાડનાર તું કોણ?” ત્યાં તો બળદને જ વાચા થઈ. બળદની સૌમ્ય અને આત્મજ્ઞાનયુક્ત ધર્મમયી વાણી સાંભળી પરીક્ષિતને ખાતરી થઈ કે આ બળદરૂપધારી ધર્મદેવ છે. અને આ કાળો પુરુષ એ મૂર્તિમાન કળિયુગ છે. સત્યુગમાં ધર્મના ચાર પગ: (૧) તપ, (૨) પવિત્રતા, (૩) દયા અને (૪) સત્ય, સાબૂત (અખંડ) હતા. સત્યુગ ગયો તે સાથે તપનો પગ ગયો. ત્રેતામાં પવિત્રતા ગઈ. દ્વાપરમાં દયા ગઈ. હવે આ સત્યનો એક પગ રહ્યો છે. તે પણ આ કાળો પુરુષ કળિયુગ તોડી નાખવા મથતો હતો.

મહારાજાએ કળિયુગને મારવા તલવાર ઉગામી. ચતુર કળિયુગને થયું કે હવે મોત આવ્યું. એટલે મહારાજા પરીક્ષિતના પગમાં પડી ગયો ને બોલ્યો, “હું તમારો શરણાગત છું.” શરણાગતને રાજાઓ મારતા નહિ, એટલે પરીક્ષિતે તલવાર મ્યાન કરી દીધી અને કહ્યું, “તું મારા રાજ્યમાંથી ચાલ્યો જા.” કળિયુગે દયામણે મોઢે કહ્યું, “મહારાજ! સપ્તદ્વીપ વસુંધરા ઉપર આજે આપનું એકચક્રી શાસન છે. મારે જવું ક્યાં? માટે મને તમારા રાજ્યમાં થોડી જગ્યા આપો ત્યાં હું પડી રહીશ. તે સિવાય હું બીજે ક્યાંય નહીં જાઉં.” પરીક્ષિતે વિચાર કરીને કળિયુગને કહ્યું, “હું તને ચાર જગ્યાઓ બતાવું છું. ત્યાં જ તારે રહેવાનું.” કળિયુગે કહ્યું, “ભલે ભલે, મહારાજ! ચાર સ્થાન બતાવો.” પરીક્ષિતે કહ્યું:

અભ્યર્થિતસ્તદા તસ્મૈ સ્થાનાનિ કલયે દદૌ ।
દ્યૂતં પાન સ્ત્રિયઃ સૂના યત્રાધર્મશ્ચતુર્વિધઃ ॥
પુનશ્ચ યાચમાનાય જાતરૂપમદાત્પ્રભુઃ ।
તતોઽનૃતં મદં કામં રજો વૈરં ચ પઞ્ચમમ્ ॥

અર્થ: પરીક્ષિત પાસે કળિએ સ્થાન માગ્યાં ત્યારે જુગાર, સુરાપાન, સ્ત્રીનો સંગ, હિંસા - આ ચાર અધર્મનાં સ્થાન બતાવ્યાં. ફરી માગ્યું ત્યારે અનીતિના ધામરૂપી સ્થાન આપ્યું - સુવર્ણ.

આ પાંચમું સ્થાન કળિયુગને એવું મળ્યું કે એના દ્વારા બીજાં પાંચ સ્થાનો આપોઆપ મળ્યાં. (૧) અનૃતમ્ - અનીતિનું ધન હોય ત્યાં અસત્ય આવે જ; (૨) મદમ્ - અહંકાર; (૩) કામમ્ - વ્યભિચાર; (૪) રજઃ - રજોગુણથી ઉત્પન્ન ક્રોધ; (૫) વૈરમ્ - વૈર. આ પાંચ સ્થાનો કળિને આપોઆપ મળ્યાં. તે સ્થાનમાં કળિ રહેવા લાગ્યો.

[શ્રીમદ્ભાગવત: ૧/૧૭/૩૮-૩૯]

Kali is said to reside in gold...

Once, King Parikshit was travelling through a forest, where he saw a tragic scene. A cruel man in the guise of a king was beating a feeble bullock who was on the verge of dying. The bullock only had one leg, and the man was ready to break his last leg. King Parikshit became angry seeing such cruelty. He drew his sword and said, “Who are you to beat a bullock in my kingdom?” The bullock acquired speech and spoke in a gentle tone. The bullock’s speech indicated he possessed knowledge of the ātmā and dharma. Parikshit realized that this bullock is the manifest form of Dharmadev and the cruel man is Kali-yug. The four pillars (legs) of the dharma of Satya-yug had remained unbroken: (1) Austerities, (2) Purity, (3) Compassion, and (4) Truth. However, when Satya-yug ended, the pillar of austerities broke. The end of Treta-yug meant purity ended. Compassion vanished with the end of Dwapar-yug. Now, only one pillar - Truth - remained, which the cruel man was trying to break.

The King raised his sword to kill Kali-yug, but the clever Kali fell at the king’s feet seeking refuge and said, “I am at your refuge.” Kings did not kill those who sought refuge in them, so Parikshit turned his sword away. He told Kali to leave his kingdom. Kali said, “Maharaj, you are the ruler of this whole earth. Where can I go? Give me some place in your kingdom where I can stay. I will not go elsewhere.” Parikshit thought and said, “I give you four places where you can reside.” Kali replied, “Very well. Tell me the four places.” Parikshit said:

Abhyarthitastadā tasmai sthānāni kalaye dadau |
Dyūtam pān striyaha sūnā yatrādharmashchaturvidhaha ||
Punashcha yāchamānāya jātarūpamadātprabhuhu |
Tato’nṛutam madam kāmam rajo vairam cha panchamam ||

Meaning: When Kali asked Parikshit for four places where he could dwell, Parikshit showed him four places of immoral conduct: where there is gambling, drinking of alcohol, adultery, and violence. Kali asked for one more place, so Parikshit gave him one final place: gold - the source of immoral conduct.

This fifth place, gold, that Kali asked for opened the door to five other places automatically. (1) Anrutam - where one acquires wealth immorally, untruthfulness follow; (2) Madam - arrogance; (3) Kamam - adultery; (4) Rajah - anger that evolves from rajogun; and (5) Vairam - animosity. These five other places were acquired by Kali; and Kali started to dwell in these places.

[Shrimad Bhagwat: 1/17/38-39]

SELECTION 
TYPE * ઇતિહાસ * મહિમા * નિરૂપણ * પ્રસંગ * સાર * આખ્યાન VAKTA * અક્ષરબ્રહ્મ શ્રી ગુણાતીતાનંદ સ્વામી * બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રમુખસ્વામી મહારાજ * બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રાગજી ભક્ત * બ્રહ્મસ્વરૂપ મહંત સ્વામી મહારાજ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ * બ્રહ્મસ્વરૂપ શાસ્ત્રીજી મહારાજ REFERENCE * અક્ષરબ્રહ્મ શ્રી ગુણાતીતાનંદ સ્વામી: ભાગ ૧ * અક્ષરબ્રહ્મ શ્રી ગુણાતીતાનંદ સ્વામી: ભાગ ૨ * અક્ષરામૃતમ્ * ચલો ચલેં હમ અક્ષરધામ * જેવા મેં નિરખ્યા રે - ભાગ ૧ * જેવા મેં નિરખ્યા રે - ભાગ ૨ * પરાભક્તિ * બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રમુખસ્વામી મહારાજ: ભાગ ૨ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૧ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૨ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૩ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૪ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૫ * બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ભાગ ૬ * બ્રહ્મસ્વરૂપ શાસ્ત્રીજી મહારાજ: ભાગ ૧ * બ્રહ્મસ્વરૂપ શાસ્ત્રીજી મહારાજ: ભાગ ૨ * બ્રહ્મસ્વરૂપ શ્રી પ્રાગજી ભક્ત * ભગવાન સ્વામિનારાયણ: ભાગ ૪ * ભગવાન સ્વામિનારાયણ: ભાગ ૫ * યોગીગીતા મર્મ * યોગીજી મહારાજની બોધ કથાઓ * યોગીવાણી * સંજીવની * સત્સંગ સૌરભ: ભાગ ૧ * સ્વભાવવશ સંસાર * સ્વામીની વાતો PLACE YEAR

Type: Keywords Exact phrase