॥ શ્રી સ્વામિનારાયણો વિજયતે ॥

ભગવાન સ્વામિનારાયણનાં

॥ વચનામૃત ॥

Panchala-4: Perceiving Divinity in the Human Traits of God

Prasang

Prasang 1

In May of 1963, Yogiji Mahārāj came to Panchālā. In the darbār of Panchālā, Yogiji Mahārāj held a pārāyan on the Vachanāmrut. One day, during the pārāyan, Yogiji Mahārāj was responding to letters. Panchala-4 was being read: Muni Bāwā asked a question to Brahmānand Swāmi, “Initially, one may have the conviction of Bhagwān and may engage in worship and remembrance; but later, on seeing the human-like actions of Bhagwān, doubts arise in that conviction. What is the cause of this?”

Brahmānand Swāmi then began to answer that question but was unable to do so satisfactorily.

Then, having thought for some time, Shriji Mahārāj spoke…

After this much was read, Yogiji Mahārāj stopped writing letters and said, “Muni Bāwā asked this question because Mahārāj had performed human-like actions. Therefore, Mahārāj thought for a while before answering.”

[Brahmaswarup Yogiji Mahārāj: 3/479]

પ્રસંગ ૧

ઈ. સ. ૧૯૬૩ના મે માસમાં યોગીજી મહારાજ પંચાળા પધારેલા. તે સમયે પંચાળાના દરબારગઢમાં યોગીજી મહારાજે પંચાળાના વચનામૃતોની પારાયણ કરાવી હતી. આ પારાયણ દરમ્યાન યોગીજી મહારાજ ટપાલ લખતા હતા. તેમાં આ વચનામૃત પંચાળા ૪ આ પ્રમાણે વંચાયું, “... પછી મુનિબાવે બ્રહ્માનંદ સ્વામીને પ્રશ્ન પૂછ્યો જે, ‘પ્રથમ તો ભગવાનનો નિશ્ચય હોય ને ભજન-સ્મરણ કરતો હોય અને પછી ભગવાનના મનુષ્યચરિત્ર દેખીને તે નિશ્ચયમાં સંશય થઈ જાય છે તેનું શું કારણ છે?’ પછી એ પ્રશ્નનો ઉત્તર બ્રહ્માનંદ સ્વામી કરવા લાગ્યા પણ થયો નહીં, ત્યારે શ્રીજીમહારાજ ઝાઝીવાર સુધી વિચારી રહ્યા ને પછી બોલ્યા જે...”

જ્યાં આ પ્રમાણે વચનામૃતનું વાંચન થયું કે તરત જ યોગીજી મહારાજ ટપાલ લખતા અટક્યા અને બોલ્યા, “અહીં મહારાજે મનુષ્યચરિત્ર કર્યું હતું તે ઉપર મુનિબાવે પ્રશ્ન પૂછ્યો હતો. તેથી મહારાજ થોડી વાર વિચાર કરીને બોલ્યા છે.”

[બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ: ૩/૪૭૯]

Prasang 2

After celebrating a samaiyo in Bochāsan in Samvat 1989, Shāstriji Mahārāj graced Gānā upon Harmānbhāi’s request. Maganbhāi Narsinhabhāi Patel was with Shāstriji Mahārāj. After two days, Shāstriji Mahārāj went to Rās with Harmānbhāi and Maganbhāi and spent four days there. One morning, the two came for Shāstriji Mahārāj’s darshan. Shāstriji Mahārāj laughed and asked, “What did you two talk about at night?”

The two were astonished to hear this question because they had talked till 2am and had decided not to tell Shāstriji Mahārāj about their conversation. If Shāstriji Mahārāj tells us what we talked about, then they could solidify the belief that Shriji Mahārāj is manifest through Shāstriji Mahārāj.

Shāstriji Mahārāj gave a suggestive look and said, “Today, I want to rid you of the doubts that you have remaining in recognizing the manifest form of Bhagwān.”

He asked for the Vachanāmrut and had Panchālā 4 read, “The ways of Bhagwān and Sant are the same. Recognizing them and attaching one’s self to them is the extraordinary means to liberation.”

In this way, Shāstriji Mahārāj solidified their conviction in the manifest form of Bhagwān.

[Brahmaswarup Shāstriji Mahārāj: 1/635]

પ્રસંગ ૨

સં. ૧૯૮૯માં બોચાસણનો સમૈયો કરી શાસ્ત્રીજી મહારાજ હરમાનભાઈના આગ્રહથી ગાના ગામે પધાર્યા હતા. મગનભાઈ નરસિંહભાઈ પટેલ પણ સાથે હતા. અત્રે બે દિવસ રોકાઈ આ બન્ને હરિભક્તો સાથે શાસ્ત્રીજી મહારાજ રાસ ગામે પધારેલા. આ ગામમાં સ્વામી ચાર દિવસ રોકાયેલા. તે દરમ્યાન એક સવારે આ બન્ને હરિભક્તો શાસ્ત્રીજી મહારાજના દર્શને આવ્યા. શાસ્ત્રીજી મહારાજે તેઓને હસતાં હસતાં પૂછ્યું, “રાત્રે બન્નેએ શી શી વાતો કરી હતી?”

આ બન્નેને આશ્ચર્ય થયું, “રાત્રે આપણે બે વાગ્યા સુધી વાતો કરી તે આ શાસ્ત્રીજી મહારાજે શી રીતે જાણ્યું?”

પરંતુ પોતે જે વાતો કરી હતી તે સંબંધી શાસ્ત્રીજી મહારાજને કાંઈ જણાવવું નહીં અને શાસ્ત્રીજી મહારાજ સ્વયં જો તે વાત કહી દે તો તેમના દ્વારા શ્રીજીમહારાજ પ્રગટ છે તે નિશ્ચય તેમને દૃઢ થાય.

ત્યારે શાસ્ત્રીજી મહારાજ સ્નેહસૂચક દૃષ્ટિ કરી બોલ્યા, “ભગવાનના પ્રત્યક્ષ સ્વરૂપના નિર્ણય બાબતમાં જે તમોને શંકા રહે છે તે આજે કાઢવી છે.” એમ કહી શાસ્ત્રીજી મહારાજે વચનામૃતનો ચોપડો મંગાવ્યો અને આ વચનામૃત પંચાળા ૪ વંચાવી વાતો કરતાં કહેલું, “ભગવાન અને સંતની રીત સદા એકસરખી જ હોય છે. તેમને ઓળખીને તેમને વિષે જોડાઈ જવું એ જ કલ્યાણનું અસાધારણ સાધન છે.”

આ રીતે આ બંને ભક્તોને વચનામૃત પંચાળા ૪ સમજાવીને ભગવાનના પ્રત્યક્ષ સ્વરૂપની દૃઢ નિષ્ઠા શાસ્ત્રીજી મહારાજે કરાવી દીધી.

[બ્રહ્મસ્વરૂપ શાસ્ત્રીજી મહારાજ: ૧/૬૩૫]