॥ શ્રી સ્વામિનારાયણો વિજયતે ॥

ભગવાન સ્વામિનારાયણનાં

॥ વચનામૃત ॥

Gadhada III-21: A Golden Thread; Dharma Possesses the Same Eminence as Bhakti

Prasang

Prasang 1

Samvat 1945, Mahuvā. Yagnapurushdāsji had established Bhagatji Mahārāj as a param ekāntik Satpurush based on Vachanāmrut Gadhada I-27 and incidents from his life. While doing so, he had also referenced Gadhada III-21 and said, “In Gadhada III-21, Mahārāj says, ‘... a thread of gold remains the same in all six seasons; it does not become limp even during the heat of summer. Similarly, when one’s satsang is firm, then one’s mind never turns away from Satsang. Only such staunch satsangis are My kith and kin; and I wish to stay in the midst of such devotees during this life.’ Therefore, think - have you heard of anyone who has been humiliated in Satsang as much as Bhagatji, and yet his mind has not turned away from the sadhus and satsangis even slightly?”

Vitthalbhāi answered, “Truly, this Vachanāmrut completely applies to Bhagatji, because I have never seen anyone nor heard of anyone who has been insulted as much as him. Based on this Vachanāmrut, Bhagatji is the param ekāntik Satpurush.”

[Brahmaswarup Shri Prāgji Bhakta: 253]

પ્રસંગ ૧

સં ૧૯૪૫, મહુવા. યજ્ઞપુરુષદાસજીએ વચનામૃત ગઢડા પ્રથમ ૨૭ તથા પ્રસંગો દ્વારા ભગતજી મહારાજ વર્તમાન કાળે પ્રગટ એકાંતિક ભક્ત છે એવી વાતો કરી ત્યારે યજ્ઞપુરુષદાસજી બોલ્યા, “જુઓ ગઢડા અંત્ય ૨૧માં કહ્યું છે કે જેમ સોનાનો દોરો છએ ઋતુમાં સરખો રહે, પણ ઉનાળાના તાપમાં ઢીલો થાય નહીં; તેમ સત્પુરુષમાંથી જેનું મન પાછું હઠે એવા દૃઢ સત્સંગી વૈષ્ણવ છે તે જ અમારા સગાંવહાલાં છે. તે જ અમારી નાત છે. અને આ દેહે એવા વૈષ્ણવ ભેળું જ રહેવું છે; માટે વિચાર કરો કે સત્સંગમાં જેવું અને જેટલું ભગતજીનું અપમાન થયું છે તેવું તો કોઈનું થતું સાંભળ્યું નથી તો પણ સાધુ-સત્સંગીથી લગાર પણ ભાવ ઓછો થયો છે?”

ત્યારે વિઠ્ઠલભાઈએ કહ્યું, “ખરેખર! આ વચનામૃત તો સંપૂર્ણ ભગતજી ઉપર જ ઊતરે છે; કાં જે તેમના જેવું અપમાન તો કોઈનું થયું દીઠું નથી અને સાંભળ્યું પણ નથી, તે આખો સત્સંગ જાણે છે. માટે આ વચનામૃત પ્રમાણે ભગતજી પરમ એકાંતિક છે, એમ નક્કી થાય છે.”

[બ્રહ્મસ્વરૂપ શ્રી પ્રાગજી ભક્ત: ૨૫૩]

Prasang

Prasang 2

Samvat 1952, Gadhadā. During the Jal-Jhilani samaiyo at 2:00 p.m., Bhagatji made his way to Acharya Vihārilālji Mahārāj’s residence, where an assembly was in progress. During the discourses, Acharya Mahārāj asked Moti Bhagat to read Vachanāmruts, Gadhadā I-27 and Gadhadā III-21.

Acharya Mahārāj then said, “Both of these Vachanāmruts seem to apply to Bhagatji. This is evident because Pavitrānand Swāmi insulted Bhagatji when Bhagvatprasādji Mahārāj went to Mahuvā. However, in the intense summer heat, Bhagatji would still sit on the sand opposite the tent and only got up after the evening discourse had finished. He is the only person in whom I have seen such enthusiasm for discourses and darshan of the sadhus. Everyone else was also convinced and felt, ‘there is no one else like this’ when they witnessed his elevated state of humility and saintliness. I was also amazed to see his spiritual state. Only a golden thread remain firm throughout all seasons, whilst threads made from wax soften during the summer heat. Similarly, in Satsang, only those who possess such a spiritual state remain stable when insulted; whereas others end up leaving Satsang permanently.”

“All of this is due to Swāmi’s grace,” Bhagatji replied.

[Brahmaswarup Shri Prāgji Bhakta: 434]

પ્રસંગ ૨

સં. ૧૯૫૨માં જળઝીલણીના સમૈયે ગઢડામાં ભગતજી મહારાજ આચાર્ય મહારાજના ઉતારે પધાર્યા હતા. અહીં બપોરે બે વાગે આચાર્યશ્રીએ વચનામૃત ગઢડા પ્રથમ ૨૭ તથા વચનામૃત ગઢડા અંત્ય ૨૧ મોતી ભગત પાસે વંચાવેલા. તે વખતે તેઓએ કહેલું, “આ બે વચનામૃતો તો ભગતજી પર ઊતરે છે. કારણ, ભગવત્પ્રસાદજી મહારાજ જ્યારે મહુવે ગયા હતા ત્યારે પવિત્રાનંદ સ્વામી ભગતજીનો તિરસ્કાર કરતા, પણ ખરા ઉનાળાના તાપમાં રેતીમાં, તંબુ સામે ભગતજી બેસતા અને સાંજે કથા પછી ઊઠતા. એમ સંતોનાં દર્શન અને કથાવાર્તાની આવી આસક્તિ તો એક એમાં જ દીઠી. તેમની આવી અતિ નિર્માનીપણાની સાધુતાની સ્થિતિ જોઈ સર્વેને નિશ્ચય થયો કે ‘આવા પુરુષ તો એ એક જ.’ હું પણ એમની સ્થિતિ જોઈ આશ્ચર્ય પામી ગયો. કારણ કે સોયનો દોરો હોય એ જ છએ ઋતુમાં સરખો રહે અને બીજા તો ઉનાળાના તાપે ઢીલા થઈ જાય. એમ સત્સંગમાં અપમાનરૂપી ઉનાળાના તાપે કરીને તો જે એવી સ્થિતિવાળા હોય તેનું સમું રહે, પણ બીજા તો સત્સંગ મૂકીને ચાલ્યા જાય.”

[બ્રહ્મસ્વરૂપ શ્રી પ્રાગજી ભક્ત: ૪૩૪]