Sādhanadhārā

Mangalam

Sākṣhād-brahmaswarūpe prakaṭa-guruvare prītikāṣhṭhām vidhāya,

Sangena svātmamadhye swayamapi cha tathā brahmabhāvam pradhāya;

Kāryā tatraiva bhaktyā prakaṭa-hari-sudhīrdivyabhāvam nidhāya,

Sevyo brahmasthadevo bhavabhayataraṇe svāminārāyaṇo’yam. 425

Ājnyopāsana-sadbhāvapakṣhā hi jīvajīvanam;

Dehi nishchala-niṣhṭhārtham-akṣharapuruṣhottame. 426

Kṛupāsādhyo’kṣharapuruṣhottamah

Dayārṇavah kṛupāsādhyah prasādāt sulabhā kṛupā;

Brahmabhāvāt prasīdechcha hyakṣharapuruṣhottamah. 427

Brahmabhāva-vaibhavah

Tasmāddhi brahmabhāvo’yam samyagiha nirūpyate;

Sarva-sādhanarāshistu yasminnantargatah sadā. 428

Yadvaibhavāt parā shāntih karmā’lepo’pyavāpyate;

Sukarah karma-yogashcha dehabhāva-nivāraṇā. 429

Swajane mamatā’bhāvah strīviṣhayādināshanam;

Parabhaktyadhikāritvam jīvanmuktyanubhāvanam. 430

Divyabhāvo’kṣharaprāptirityādi sahajam bhavet;

Ihochyate brahmabhāvo brahmasangaprabhāvitah. 431

Brahmabhāvavyākhyā

Brahmaguṇasamāvāptirbhaktaye parabrahmaṇah;

Brahmaprasangajā divyā kīrtitā brahmarūpatā. 432

Gurorjnyānamiva jnyānam vartanamapi tatsamam;

Dehārpaṇam tathā bhaktau brahmātmaikyam taduchyate. 433

Jīveshvarāṇām brahmatah tattvato bhedah

Veddhavyam bhidyate veddhuh sāhityam bhedayojakam;

Titīrṣhoh setubhedāchcha shrutyuktam brahma bhidyate. 434

Matijātiguṇasthāna-kālasthityādi-sāmyatah;

Sauhārdyādvā’vinābhāvād bhinne’pyekatva-bhāṣhaṇam. 435

Evam jīveshvarā nityam bhinnāh swarūpato’pi te;

Brahmaguṇādisāmyena tadaikyapadabhājinah. 436

Sāmānādhikaraṇyantu sameṣhvapi bhaved guṇaih;

Pitrādau devabhāvādau bhinne’pi bhāvayojanā. 437

Sāmyādāvevakārasya prasiddherlokavedayoh;

Brahmaiva bhavatītyādau tathaivārtho na chā’nyathā. 438

Ittham sarvaikya-shabdeṣhu kuryādarthavidhim tathā;

Yathā’kṣharātmanornaiva swarūpaikya-prasanjanam. 439

Anyathā panchabhedānām proktānām hariṇā swayam;

Sarva-shāstra-prasiddhānām khaṇḍanātsyādanarthadhīh. 440

Gītāyām brahmabhāvavarṇanam

Viṣhīdan kṛupayā’’viṣhṭo hyashrupūrṇākulekṣhaṇah;

Brahmabhūtah prasannā’’tmā yathā bhavet tathā jagau. 441

Sthitaprajnyo dvitīyasthastṛutīye hyātmatṛuptatā;

Tattvadarshī plavo jnyānī turye brahmāgnisannibhah. 442

Panchame jnyānavāchyah syād munirmuktashcha paṇḍitah;

Sthirapradīpavachchetā yogī ṣhaṣhṭhopavarṇitah. 443

Saptame svātmatulyo’yam jnyānishabdena kīrtitah;

Smṛutah praṇavarūpeṇa vyāharaṇe’ṣhṭame punah. 444

Paropayamanopāyo dashame buddhiyogatah;

Jnyānadīpopamo nityam ramate paramātmani. 445

Dvādashoktah priyo bhakto guṇātītashchaturdashe;

Sarvādhyāyopasamhāre brahmabhūto’ntime punah. 446

Evam sarvāsu gītāsu brahmasthiti-nirūpaṇāt;

Brahmaṇo mānavam rūpam brahmabhāvāya siddhyati. 447

Brahma-sarvaguṇā’vāptistadbhāve naiva vānchhitā;

Kalyāṇe tūpayuktā ye tadguṇamātrasangrahāt. 448

Kāryā’’khyānādapūrvatvam brahmabhāvasya sidhyati;

Anyathā syād vidhir-vyarthastadbhāva-pratipādakah. 449

Parabrahmaṇi bhaktim tu brahmabhāvo’pyapekṣhate;

Kimapi sādhanam bhaktim vinā naiva prasidhyati. 450

Ekāntikadharmah

Dharmo jnyānam cha vairāgyam bhaktish-chaitaistribhiryutā;

jJnyeya ekāntiko dharmah prabhuprasāda-sādhanam. 451

Ayam bhāgavato dharmah sambandhāduchyate hareh;

Yasya sansthāpanārthāya sambhavastu hareriha. 452

Asmāddhi sutarām nyūnā dharmā varṇā’’shramochitāh;

Kevalā bhaktihīnāshcha bhagavadyoga-varjitāh. 453

Bhaktereveha prādhānyam dharmādikachatuṣhṭaye;

Bhakterangatayaivaiṣhām sādhanatvaprabodhanāt. 454

Dharmah

Ājnyā harerguroshchaiva sadāchārādirūpiṇī;

Shāstrā’’deshā’’tmako dharmo vidhiniṣhedha-lakṣhaṇah. 455

Brahmacharya-gṛuhasthau cha vānaprasthastathā yatih;

Chatvār āshramā hyete vyavasthātah prakīrtitāh. 456

Viprah kṣhatrashcha vaishyashcha shūdrashcheti chatuṣhṭayam;

Varṇavibhajanam proktam sarvābhyudayahetukam. 457

Shreṣhṭho na brāhmaṇo jnyeyo jātyaiva ched guṇairvinā;

Naiva shūdrah kaniṣhṭhashcha jātyā mithyāmatirhi sā. 458

Sadāchārādiniṣhṭho yah kvāpi varṇasthito bhavet;

Sa eva sādhurmantavyah shreṣhṭhashcha dhārmiko budhaih. 459

Sagarāmādayah shreṣhṭhāh sādhavo dhārmikā matāh;

Brāhmaṇavachcha pūjyāste jātyā shūdrā hi yadyapi. 460

Jnyānam

Brahmarūpātmarūpādyā ātmaniṣhṭhādayastathā;

Upadeshe prayuktā ye paryāyāh pāribhāṣhikāh. 461

Āvṛuto’nyā’napekṣho yah svāvaraṇanivāraṇe;

Shaktashchettatkatham bandho hyashakto’nyamapekṣhate. 462

Sa chā’nyah paramātmā vā sākṣhād-brahmātmako guruh;

Ato nā’’tmasamuddhāro vinā tau shakyasambhavah. 463

Sachchhabdenā’kṣharam grāhyam tattvam syād brahmabhāvanā;

Brahmarūpah sthitastasmin etādṛugātmavāniha. 464

Brahmavibhāvanā’’dhikyāt parabrahma-suyogatah;

Vishiṣhṭā hyātmaniṣhṭheyam hariṇā pratipāditā. 465

Ahamātmā’smyaham brahma brahmarūpe mayi prabhuh;

Iti sākṣhād brahmayogād yo bhāvah sā’’tmarūpatā. 466

Yā paramātmayogena shūnyā cha brahmabhāvatah;

Nirbījā vifalā proktā sabījobhayayogayuk. 467

Evam hi nishchite yatra kevalā’’tma-nirūpaṇam;

Tatrāpi hyubhayam grāhyam tadvinā tadabhāvatah. 468

Ādhikyamapi nā’smākam parabodhārthamuchyate;

Siddhānte tūbhayam bhāti nā’to’dhikapadaiṣhaṇā. 469

Evam vishiṣhyate’pūrvā sahajānandabodhitā;

Yā brahmarūpiṇī proktā hyātmaniṣhṭhā vacho’mṛute. 470

Vairāgyam

Brahmaparātmabhinneṣhu rāgābhāvo virāgatā;

Jnyānām’shasahitā nityam bhaktyupakāriṇī bhavet. 471

Bhakteryadvardhakam taddhi bhakto vairāgyamāpnuyāt;

Duṣhṭam tadanyathā mogham shreyo’varodhakam tyajet. 472

Bhaktih

Bhaktistu sahajānande māhātmyajnyānabhūṣhitā;

Divyā’nanyā parā prītirlaukika-bhāva-varjitā. 473

Bhaktirnānāvidhā proktā shravaṇa-kīrtanādikā;

Bhaktā’bhiruchibhedāddhi tatra vaividhya-darshanam. 474

Āshrayopāsanādhyāna-sevādikam cha yad bhavet;

Bhaktivisheṣharūpam tat parā’’tmaprītisanbhṛutam. 475

Sarvakartā samutkṛuṣhṭah sākṛutih prakaṭah sadā;

Ityādigurulabdhā dhīrjnyeyā harerupāsanā. 476

Pratyakṣhabhaktirevoktā shreṣhṭhā kṛutsnafalapradā;

Nārāyaṇaswarūpe’to guruharau vidhīyate. 477

Guruhari-prasanna-taupayika-sādhanā’ntara-sangrahah

Heyah kevalatarkastu divyatattvasu-nirṇaye;

Aprasarādashaktatvād anekā’ntā’rtha-bodhakāt. 478

Dustarkah sutarām heyah kubuddherjāyate yatah;

Haṭhādajnyānato vā’pi durāshayāchcha satyahā. 479

Swayam pratiṣhṭhayā hīnāt siddhāntasthāpanam kutah;

Satyam na mṛugyate tarkairmārgitam hi dṛuḍhāyate. 480

Shraddhādārḍhyāya sattarkah shāstragurvanugah punah;

Shraddhāmūlah puraskāryo gurvādeshānna chā’nyathā. 481

Indriyasamyamo māyā-vikārādividāraṇam;

Ekānta-dharma-puṣhṭishcha svātmani brahmarūpatā. 482

Māhātmyasahitah samyannishchayah paramātmanah;

Mokṣhah sarvārthasiddhirhi pratyakṣha-brahma-sangatah. 483

Paramaikāntiko bhaktah sādhuh satpuruṣhashcha san;

Ekāntiko guruh sākṣhād mahāpuruṣh ādibhih. 484

Ekamevākṣharam brahma mokṣhopāyatayā dhruvam;

Vachanāmṛutavākyeṣhu nānāshabdaih pradarshitam. 485

Utsāho’bhyasanam dhairyam vishvāsah saiyamo balam;

Suhṛudbhāvastathaikyam cha dāsatvam gurusevanam. 486

Prārthanā cha mumukṣhā cha sahashcha guṇagrāhitā;

Prāptyādikā’nusandhānam antardṛuṣhṭistathā’’hnikam. 487

Etāni sādhanāni syurguruprasannatā yatah;

Sākṣhād brahmaprasangastu teṣhvapi pramukham bhavet. 488

MENU