ગઢડા મધ્ય ૫૩: પોતાનો અવગુણ ન સૂઝે એ જ મોહ, તેનું

સંવત ૧૮૮૦ના વૈશાખ સુદિ ૫ પંચમીને દિવસ સ્વામી શ્રીસહજાનંદજી મહારાજ શ્રીગઢડા મધ્યે દાદાખાચરના દરબારમાં પોતાને ઉતારે ગાદીતકિયા બિછવાવીને વિરાજમાન હતા ને સર્વ શ્વેત વસ્ત્ર ધારણ કર્યાં હતાં ને પોતાના મુખારવિંદની આગળ મુનિ તથા દેશદેશના હરિભક્તની સભા ભરાઈને બેઠી હતી.

પછી શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “શાસ્ત્રને વિષે જે મોહ કહ્યો છે તે મોહનું એ રૂપ છે જે, જ્યારે હૃદયને વિષે મોહ વ્યાપે ત્યારે એ જીવને પોતાનો અવગુણ તો સૂઝે જ નહીં. માટે પોતાનો અવગુણ ન સૂઝે એ જ મોહનું રૂપ છે. અને વળી જીવમાત્રને પોતાના ડહાપણનું અતિશય માન હોય, પણ એમ વિચારે નહીં જે, ‘મને મારા જીવની ખબર નથી જે, આ શરીરમાં જીવ રહ્યો છે તે કાળો છે કે ગોરો છે? કે લાંબો છે કે ટૂંકો છે?’ એની કાંઈ ખબર નથી તો પણ મોટાપુરુષ હોય અથવા ભગવાન હોય તેને વિષે પણ ખોટ્ય કાઢે અને એમ સમજે જે, ‘આ મોટાપુરુષ છે અથવા ભગવાન છે પણ આટલું ઠીક કરતા નથી.’ એમ ખોટ્ય કાઢે છે, પણ એ મૂરખો એમ નથી જાણતો જે, ‘એ ભગવાન તો અનંત કોટિ બ્રહ્માંડને વિષે રહ્યા એવા જે જીવ ને ઈશ્વર તેને જેમ હથેળીમાં જળનું ટીપું હોય ને તેને દેખે તેમ દેખે છે. અને અનંત કોટિ બ્રહ્માંડના આધાર છે ને લક્ષ્મીના પતિ છે અને અનંત કોટિ બ્રહ્માંડના કર્તા-હર્તા છે; અને શેષ, શારદા ને બ્રહ્માદિક દેવ તે પણ જેના મહિમાના પારને પામતાં નથી અને નિગમ પણ જેના મહિમાને ‘નેતિ નેતિ’ કહે છે. માટે એવા જે પરમેશ્વર તેનાં ચરિત્રને વિષે ને તે ભગવાનની જે સમજણ તેને વિષે જે દોષ દેખે છે તેને વિમુખ ને અધર્મી જાણવો અને સર્વે મૂર્ખનો રાજા જાણવો. અને ભગવાન ને ભગવાનના ભક્ત તેની તો અલૌકિક સમજણ હોય, તેને દેહાભિમાની જીવ ક્યાંથી સમજી શકે? માટે પોતાની મૂર્ખાઈએ કરીને ભગવાન ને ભગવાનના જે ભક્ત તેનો અવગુણ લઈને વિમુખ થઈ જાય છે. અને એ ભગવાનના ખરેખરા ભક્ત જે સત્પુરુષ હોય તે તો અલૌકિક દ્રષ્ટિએ યુક્ત વર્ત્યા કરે છે.”

॥ ઇતિ વચનામૃતમ્ ॥ ૫૩ ॥ ૧૮૬ ॥

This Vachanamrut took place ago.


પાદટીપો

૧૨૫. બૃહદારણ્યકોપનિષદ: ૨/૩/૬.

SELECTION

પ્રકરણ

ગઢડા પ્રથમ (૭૮)

સારંગપુર (૧૮)

કરિયાણી (૧૨)

લોયા (૧૮)

પંચાળા (૭)

ગઢડા મધ્ય (૬૭)

વરતાલ (૨૦)

અમદાવાદ (૩)

ગઢડા અંત્ય (૩૯)

ભૂગોળ-ખગોળનું વચનામૃત

વધારાનાં (૧૧)

વિશેષ

આશિર્વાદ પત્રો

નિવેદન

વચનામૃતના સિદ્ધાંતોનો સારસંક્ષેપ

પરથારો

પરિશિષ્ટ


Type: Keywords Exact phrase