Gujarati English Help

ચોસઠ પદી

સદ્‌ગુરુ નિષ્કુળાનંદ સ્વામી (૧-૧૦૩૨ થી ૧-૧૦૯૫)

(મંગળાચરણ)

વંદુ અક્ષર સાથ નાથ હરિને, ને નિષ્કુળાનંદને;

જેને સંત ગતે સ્વયમ હરિ કહ્યા, કાવ્યો રચી ગાઈને;

જેવા લક્ષણ ગ્રંથ ચોસઠ પદીમાંહી લખ્યા, સંતના;

એવા સદ્‌ગુણવંત સંત પ્રમુખસ્વામીજીને,

વંદના, વંદના, વંદના, વંદના.

(સંતનાં લક્ષણ)

પદ - ૧

એક વાત અનુપ અમૂલ્ય, કરું છું કહેવાતણું;

પણ મનભાઈ કહે છે મ બોલ્ય, ઘોળ્યું ન કહેવું ઘણું... ૧

પણ વણકહ્યે જો વિગત, પડે કેમ પરને;

સંત અસંતમાં એક મત, નિશ્ચે રહે નરને... ૨

માટે કહ્યા વિના ન કળાય, સહુ તે સુણી લહીએ;

મોટા સંતનો કહ્યો મહિમાય, તે સંત કોને કહીએ... ૩

કહે સંત સેવ્યે સરે કાજ, એમ છે આગમમાં;

સુણી નિષ્કુળાનંદ તે આજ, સહુ છે ઉદ્યમમાં... ૪

પદ - ૨

એવા સંત તણી ઓળખાણ, કહું સહુ સાંભળો;

પછી સોંપી તેને મન પ્રાણ, એ વાળે તેમ વળો... ૧

જેના અંતરમાં અવિનાશ, વાસ કરી વસિયા;

તેણે કામ ક્રોધ પામ્યા નાશ, લોભ ને મોહ ગયા... ૨

એવા શત્રુતણું ટળ્યું સાલ, લાલ જ્યાં આવી રહ્યા;

તેણે સંત થયા છે નિહાલ, પૂરણકામ થયા... ૩

એવા સંત જે હોય સંસાર, શોધીને સેવીજીએ;

કહે નિષ્કુળાનંદ નિરધાર, તો લાભ તે લીજીએ... ૪

પદ - ૩

સાચા સંત સેવ્યે સેવ્યા નાથ, સેવ્યા સુર સહુને;

સેવ્યા મુક્ત મુનિ ઋષિ સાથ, બીજા સેવ્યા બહુને... ૧

એવા સંત જમ્યે જમ્યા શ્યામ, જમ્યા સહુ દેવતા;

જમ્યા સર્વે લોક સરવે ધામ, સહુ થયા તૃપ્તતા... ૨

એવા સંતને પૂજીને પટ, પ્રીત્યેશું પહેરાવિયાં;

તેણે ઢાંક્યાં સહુના ઘટ, ભલા મન ભાવિયાં... ૩

એવા સંત મળ્યે મળ્યા સ્વામી, ખામી કોયે ન રહી;

કહે નિષ્કુળાનંદ શીશ નામી, સાચી સહુને કહી... ૪

પદ - ૪

નક્કી વાત છે એ નિરધાર, જૂઠી જરાય નથી;

સહુ અંતરે કરો વિચાર, ઘણું શું કહું કથી... ૧

એક જમતાં બોલિયો શંખ, અસંખ્યથી શું સર્યું;

એક જમીને બોલ્યો નિઃશંક, યમુના જાવા કર્યું... ૨

એમ એક પૂજ્યે પૂજ્યા સહુ, સેવ્યે સહુ સેવિયા;

માટે ઘણું ઘણું શું કહું, ભેદ ભક્તના કહ્યા... ૩

હવે એવા વિના જે અનેક, જગતમાં જે કહીએ;

કહે નિષ્કુળાનંદ વિવેક, સેવ્યે સુખ શું લહીએ... ૪

પદ - ૫

જેના અંતરમાં કામ ક્રોધ, લોભની લાહ્ય બળે;

એવા બહુ કરતા હોય બોધ, તે સાંભળ્યે શું વળે... ૧

માન મમતા મત્સર મોહ, ઈરષા અતિ ઘણી;

એવો અધર્મ સર્ગ સમૂહ, ધારી રહ્યા જે ધણી... ૨

તેને સેવતાં શું ફળ થાય, પૂજીને શું પામીએ;

જે જમાડીએ તે પણ જાય, ખાધું જે હરામીએ... ૩

એનાં દર્શન તે દુઃખદેણ, ન થાય તો ન કીજીએ;

સુણી નિષ્કુળાનંદનાં વેણ, સહુ માની લીજીએ... ૪

પદ - ૬

એવા વિકારી જનની વાત, દેનારી છે દુઃખની;

જેના અંતરમાં દિનરાત, ઇચ્છા વિષય સુખની... ૧

એને અરથે કરે ઉપાય, શોધી સારા ગામને;

પોતે પોતાનું માહાત્મ્ય ગાય, ચહાય દામ વામને... ૨

કરે કથા કીરતન કાવ્ય, અરથ એ સારવા;

ભલો દેખાડે ભક્તિભાવ, પર ઘર મારવા... ૩

એથી કેદી ન થાય કલ્યાણ, જિજ્ઞાસુને જાણવું;

કહે નિષ્કુળાનંદ નિરવાણ, પેખી પરમાણવું... ૪

(અસંતનાં લક્ષણ)

પદ - ૭

દેહ પોષવા સારુ જે દંભ, કરે છે જે કુબુદ્ધિ;

ખોટા સુખ અરથે આરંભ, મૂકે નહિ મૂઆ સુધી... ૧

તેણે જનમ પશુને પાડ, ખોયો ખોટા કારણે;

મોક્ષ મારગે દીધાં કમાડ, કડી જડી બારણે... ૨

ફેરો ન ફાવ્યો થયો ફજીત, જીત ગઈ જળમાં;

મેલી મુક્ત મોટપની રીત, ખ્યાતિ કરી ખળમાં... ૩

આપ ડહાપણે આખો દિવસ, દુઃખે ભર્યો દો’યલો;

કહે નિષ્કુળાનંદ અવશ્ય, ખાટ્યો માલ ખોયલો... ૪

પદ - ૮

સંત અસંતની ઓળખાણ, પાડી છે પુરાણમાં;

સુણી સરવે જન સુજાણ, તણાશો મા તાણમાં... ૧

જડભરત જનક જયદેવ, એવું થાવું આપણે;

ત્યારે કરતા અસંતની સેવ, વાત કહો કેમ બને... ૨

અતિ આદર્યું કામ અતોલ, પરલોક પામવા;

ત્યારે ખરી કરી જોઈએ ખોળ્ય, વિઘનને વામવા... ૩

વણ સમજે સાર અસાર, પાર કહો કોણ થયા;

કરી નિષ્કુળાનંદ વિચાર, સંત અસંત કહ્યા... ૪

(અસંતનાં લક્ષણ)

પદ - ૯

સાચા સંતનાં અંગ એંધાણ રે, જોઈ લેવાં જીવડીએ;

જેને મળવે માન્યું કલ્યાણ રે, તેને જોવા ઘડીઘડીએ... ૧

ખાતાં પીતાં જોતાં જણાશે રે, આશય એના અંતરનો;

ઊઠે બેસે બોલે કળાશે રે, પાસે વસતા એ નરનો... ૨

હશે હારદ હૈયા કેરું રે, વણ કહ્યે પણ વરતાશે;

જેમ જેમ છપાડશે ઘણેરું રે, તેમ તેમ છતું થાશે... ૩

ખાય ખૂણે લસણ લકી રે, તે ગંધ કરે છુપાવાનું;

કહે નિષ્કુળાનંદ વાત નક્કી રે, જેમ છે તેમ જણાવાનું... ૪

પદ - ૧૦

જેવો રસ ભર્યો જે ઠામે રે, તેવો તેમાંથી ઝરશે;

કોઈ કાઢશે પડ્યે કામે રે, નિશ્ચે તેવો નીસરશે... ૧

જોને આહાર કરે જન જેવો રે, તેવો આવે ઓડકારે;

અણપૂછે નીસરે એવો રે, આશય અંતરનો બા’રે... ૨;

જોને ચીલ ચડે આસમાને રે, નજર તેની નીચી છે;

દેખી મારણને મન માને રે, અન્ય જોવા આંખ મીંચી છે... ૩

એવા લક્ષણવાળા લાખું રે, દીઠા મેં દ્રગે ભરિયા;

કહે નિષ્કુળાનંદ શું ભાખું રે, ઓળખો એની જોઈ ક્રિયા... ૪

પદ - ૧૧

કામી બોલે કામે ભરિયું રે, લોભી બોલે લોભ લઈ;

ક્રોધી બોલે ક્રોધે અનુસરિયું રે, માની બોલે માન સઈ... ૧

સ્વાદી બોલે સ્વાદ વખાણી રે, દંભી બોલે દંભ ભરી;

અહંકારી અહંકાર આણી રે, કપટી બોલે કપટ કરી... ૨

માટે જે જનને મળે જેવા રે, તેવો તેને રંગ ચડશે;

નહિ જાય શ્રોતા સારુ લેવા રે, જેમ છે તેમ તેનું જડશે... ૩

ખૂબ ખરા હોય ખપવાળા રે, તેને જોવું તપાસી;

થાય નિષ્કુળાનંદ સુખાળા રે, ખરી વાત કહું ખાસી... ૪

પદ - ૧૨

વણ સાધુનો વરતારો રે, આ પદ સુણતાં ઓળખાશે;

પછી શોધી સમાગમ સારો રે, તે સાથે પ્રીતિ થાશે... ૧

તેહ વિના મન નહિ માને રે, બીજે દલડું નહિ બેસે;

કાયરની વાતો કાને રે, સાંભળી પંડ્યમાં નહિ પેસે... ૨

આંખ અંતરની ઊઘડશે રે, પડશે પારખું પોતાને;

ખરા ખોટાની ગમ પડશે રે, જડશે વાતો એ જોતાને... ૩

પછી સંત અસંત એક પાડે રે, નહિ દેખે તે કોઈ દને;

કહિ નિષ્કુળાનંદ શું દેખાડે રે, જાણશે જેમ છે તેમ મને... ૪

(સંતનાં લક્ષણ)

પદ - ૧૩

જેનું તન મન માન્યું ત્યાગે રે, ભક્તિ ધર્મ ભાવે છે;

તેના વચન વીંટ્યાં વૈરાગ્યે રે, અંતરમાંથી આવે છે... ૧

શીલ સંતોષ ને વળી શાંતિ રે, એમાં રહીને બોલે છે;

ધીરજતા કહી નથી જાતી રે, જ્ઞાન ધ્યાનમાં ડોલે છે... ૨

એવા સંત સહુના સગા રે, પર ઉપકારી પૂરા છે;

જેના દલમાં નહિ કોઈ દગા રે, સત્ય વાતમાં શૂરા છે... ૩

વળી હેત ઘણું છે હૈયે રે, આંખે અમૃત વરસે છે;

કહે નિષ્કુળાનંદ શું કહિયે રે, એ જન જોઈ હરિ હરખે છે... ૪

પદ - ૧૪

કેને દુઃખ દેવાનો દિલમાં રે, ભૂલ્યે ભૂંડો ભાવ નથી;

પર ઉપકારે પળપળમાં રે, ઊપજે ઇચ્છા અંતરથી... ૧

પંચવિષયને પરહરી રે, વરતે છે વણ વિકારે;

તેહ જણાય જોવે કરીને રે, જન એ બોલે છે જ્યારે... ૨

વણ વિચારે પણ વાતું રે, આવે એના અંતરથી;

બોલે અહં મમતાનું ઘસાતું રે, ઊતર્યું મન તનસુખ પરથી... ૩

એવા ક્યાંથી મળે જન એકે રે, નિર્મળ અંતર નિષ્કામી;

કહે નિષ્કુળાનંદ વિવેકે રે, બીજા બહુ હોય હરામી... ૪

પદ - ૧૫

વિષયી જનનાં વાયક રે, ભર્યાં ભરપૂર ભૂંડાઈયે;

હોય સહુને દુઃખદાયક રે, એથી સુખિયાં શું થાયે... ૧

જોને આગ્નીઘ્ર દીર્ઘતમા રે, વિષય સારુ વિલખ્યા છે;

એનાં વચન શોધી શાસ્ત્રમાં રે, સર્વે લઈને લખ્યાં છે... ૨

વળી વશિષ્ઠ ને દુર્વાસા રે, લોભી ક્રોધી કહાવે છે;

એના અંતરની જે આશા રે, સર્વે શાસ્ત્ર જણાવે છે... ૩

માટે જે જનમાં ગુણ જેવો રે, એવો આપે સેવકને;

કહે નિષ્કુળાનંદ ન સેવો રે, જાણી એવા વિવેકને... ૪

પદ - ૧૬

કહ્યાં ખટ દશ પદ આ ખોળી રે, સહુ જનને સમજાવાને;

કહ્યું તન મનમાં મેં તોળી રે, જેમ છે તેમ જણાવાને... ૧

કોય પીયૂષ રસને પાઈ રે, ઉછેરે નર ઉરગને;

તોય નિરવિખ તે ન થાય રે, વાધે વિખ એના અંગને... ૨

જોને જેવો ગુણ જે બીજે રે, તેવો તેહ જણાવે છે;

તેની કોટિ જતન જો કીજે રે, તોય તે શું બદલાવે છે... ૩

એવા ઝેરીલા જન જાણી રે, તરત તેને તજી દેવા;

સુણી નિષ્કુળાનંદની વાણી રે, શુદ્ધ સંતની કરિયે સેવા... ૪

પદ - ૧૭

કઠણ વચન કહું છું રે, કડવાં કાંકચ્ય રૂપ;

દરદીને ગોળી દઉં છું રે, સુખ થાવા અનૂપ... ૧

ખરે મને જે જન ખાવશે રે, આવું જે ઔષધ;

જીરણ રોગ તેનો જાવશે રે, સુખી થાશે સદ્ય... ૨

પણ બીક રહે છે બોલતાં રે, સાચી દેતાં શિખ;

ખરાં છિદ્ર કેનાં ખોલતાં રે, વવાઈ જાશે વિખ... ૩

દેહ માનીને દિલમાં રે, સુણતાં જાશે સુખ;

પ્રજળશે તેહ પળમાં રે, દાઝ્યે થાશે દુઃખ... ૪

માટે કહું ન કહું કોઈને રે, એમ આવે વિચાર;

નિષ્કુળાનંદ વિચારી જોઈને રે, પછી કરું ઉચ્ચાર... ૫

પદ - ૧૮

સુણો સાધુ શુકજી સરખા રે, નારદ જેવા નેક;

નથી ઉપમાં માનો મૂરખા રે, ઉર કરો વિવેક... ૧

જડભરત જેવા જાણીએ રે, સનકાદિક સમાન;

કદરજ જેવા વખાણીએ રે, ખરા ક્ષમાવાન... ૨

એવી સાધુતાને આશરી રે, જ્યારે લીધો જોગ;

ત્યારે પ્રીત સહુશું પરહરી રે, ભૂલવા ભવ ભોગ... ૩

એની રીત્યે રીત્ય આપણી રે, બીજી રીત્યે બાધ;

પરહરો પરી પાપણી રે, વળગી એ વરાધ... ૪

ફોગટ પડતાં બીજા ફંદમા રે, આવે દુઃખ અત્યંત;

નિષ્કુળાનંદ આનંદમાં રે, સદા રહોને સંત... ૫

પદ - ૧૯

શુકજીએ નથી સંઘર્યું રે, ધાતુ વળી ધન;

નાણું નારદે ભેળું ન કર્યું રે, કહે છે કોયે દન... ૧

જડભરતે ન જોડાવિયું રે, ગાડું ગાડી વેલ;

કદરજનું વ્યાસે કા’વિયું રે, ખરી ક્ષમાનો ખેલ... ૨

સનકાદિકે સુખ કારણે રે, ઘોડું ન રાખ્યું ઘેર;

આ તો બાંધ્યાં બીજાને બારણે રે, કરવા કાળો કેર... ૩

મેલી ઊભી અસલ રીતને રે, નકલ લીધી નેક;

તે તો ચોંટી ગઈ ચિત્તને રે, છોડી ન છૂટે છેક... ૪

કોઈ કહે એની કોરનું રે, તે શું બંધાયે વેર;

કહે નિષ્કુળાનંદ નોરનું રે, મું પર રાખજો મે’ર... ૫

પદ - ૨૦

જરૂર જાવું છે જાણજો રે, પ્રભુજીની પાસ;

એવી દેશીયે મા આણજો રે, વણ કર્યે તપાસ... ૧

જાણો જગ મોટાઈ જૂઠ છે રે, તેની તજો તાણ;

એને ઇચ્છે તે હૈયાફૂટ છે રે, ન ઇચ્છે સુજાણ... ૨

મેલો લાભ આ લોક સુખનો રે, પ્રીત કરો પરલોક;

એ તો મત છે મૂરખનો રે, ખોટે હરખ શોક... ૩

રૂડા સંતની રીતડી રે, જાણો જુદી જન;

જેને પ્રભુ સાથે પ્રીતડી રે, તે વિચારો મન... ૪

માથે કલંક ને મરશું રે, એ તો છે અકાજ;

તે તો નિષ્કુળાનંદ નરસું રે, જોઈ રીઝે નહિ રાજ... ૫

પદ - ૨૧

શોધી આવ્યો તું સતસંગમાં રે, ભજવાને ભગવાન;

આવ્યો તૈયે તારા અંગમાં રે, નો’તા મોટપ માન... ૧

સહુ સંતને શીશ નામતો રે, થઈને દાસાનુદાસ;

ગુણ ગોવિંદજીના ગાવતો રે, જગથી થઈ ઉદાસ... ૨

એહ ગયું તારી ગાંઠ્યનું રે, બીજું પેઠું પાપ;

લઈ લીધું લક્ષણ લાંઠનું રે, અવળું કર્યું આપ... ૩

બની વાત ગઈ બગડી રે, કવથાણું છે કામ;

દિલે સળગે છે સગડી રે, સહુનો થાવા શ્યામ... ૪

નાને ગુણે મોટપ ન મળે રે, વિચારી જોને વાત;

કહે નિષ્કુળાનંદ કાં બળે રે, ઠાલો દીન રાત... ૫

પદ - ૨૨

મોટા થાવાનું મનમાં રે, દલમાં ઘણો ડોડ

તેવા ગુણ નથી તનમાં રે, કાં કરે તું કોડ... ૧

તું તપાસી જોને તુજને રે, ઊતરી અંતર માંય

પછી ઇચ્છજે થાવા પૂજ્યને રે, તેનું નથી કાંય... ૨

કામ ક્રોધ વળી લોભ છે રે, લિયે છે તારી લાજ;

તેણે કરી અંતરે ક્ષોભ છે રે, જો વિચારી આજ... ૩

ભૂંડા ઘાટ ઊઠે છે ભીતરે રે, જે ન કહેવાય બા’ર;

એહ વાતનો તારે અંતરે રે, નથી નર વિચાર... ૪

નથી ખોળતો ખોટ્ય માંયની રે, દે છે બીજાને દોષ;

કહે નિષ્કુળાનંદ ન્યાયની રે, અમથો શો અપસોષ... ૫

પદ - ૨૩

એક ભૂંસાડીને એકડો રે, વાળ્યાં મીંડા વીશ;

જોતાં સરવાળો ન જડ્યો રે, ત્યારે કરે છે રીશ... ૧

ધન વિના કરે છે ધાંખના રે, કાંઈક મળવા કાજ;

પામીશ નહિ પડીકાં રાખનાં રે, ઠાલી ખોઈશ લાજ... ૨

દીવો દિનકર આગળે રે, કરવા જાયે કોય;

શોભા શું લખાય કાગળે રે, ઊલટી હાંસી હોય... ૩

મોટા પંડિત આગે મૂરખો રે, કરે કોય ઉચ્ચાર;

સહુ જાણે પશુ સરખો રે, ભૂલ્યે ન પડે ભાર... ૪

માંડી મોર કળા સોહામણી રે, પછી દેખાડે પૂઠ;

નિષ્કુળાનંદ લાગે લજામણી રે, જરાય નથી જૂઠ... ૫

પદ - ૨૪

વાત હેતની હૈયે ધારજો રે, સમજીને સુજાણ;

કામ પડે એ વિચારજો રે, તો થાશે કલ્યાણ... ૧

પ્રભુજીનાં પદ પામવા રે, આ છે સુંદર સાર;

વડાં વિઘનને વામવા રે, પામવા બેડો પાર... ૨

કહ્યું લગાડીને કડવું રે, લીમથી ઘણું લાખ;

એમ કહીને નો’તું લડવું રે, સહુ પૂરશે સાખ... ૩

કોઈ વીંધે આવી કાનને રે, કરીને કળ છળ;

પણ સમજો તેના તાનને રે, પે’રાવશે કુંડળ... ૪

રૂડું આપણી જે રીતનું રે, શોધી કહ્યું સાર;

કહે નિષ્કુળાનંદ હિતનું રે, સારું સુખ દેનાર... ૫

(મહિમાનાં પદ)

પદ - ૨૫

માનો મળી છે મોટી વાત, હાથ આવી તે મા હારજો રે;

કરી જતન દિવસ રાત, સૂતાં બેઠાં સંભારજો રે... ૧

સાચો મળ્યો છે સતસંગ, અંગે અચળ કરી રાખજો રે;

રખે ચડે બીજાનો રંગ, એવું ડહાપણ દૂર નાખજો રે... ૨

લઈ બેઠા છો મોટો લાભ, ભેટી પૂરણ બ્રહ્મને રે;

નહિ તો દુઃખનો ઊગત ડાભ, માની લેજો એ મર્મને રે... ૩

આજ પામ્યા છો આનંદ, વામ્યા દારુણ દુઃખને રે;

એમ કહે નિષ્કુળાનંદ, રખે મૂકતા એવા સુખને રે... ૪

પદ - ૨૬

ઘણા મોંઘા જે ઘનશ્યામ, નાવે નજરે ન મળે કોઈને રે;

અક્ષરવાસી આઠું જામ, જેને રહ્યા છે અખંડ જોઈને રે... ૧

અતિ થઈને દીન આધીન, નિત્ય નમાવે છે શીશને રે;

લગની લગાડી લેલીન, જોઈ રહ્યા છે જગદીશને રે... ૨

એવા મુક્તને મળવા કાજ, મોટા ઇચ્છે છે મનમાં રે;

શિવ બ્રહ્મા ને સુરરાજ, તે તો તલસે છે તનમાં રે... ૩

એવા દેવતાને દર્શન, થાતાં નથી થોડી વાતમાં રે;

નિષ્કુળાનંદ વિચારો મન, આવો રહસ્ય બેસી એકાંતમાં રે... ૪

પદ - ૨૭

કિયાં જીવ કિયાં જગદીશ, જાણો જૂજવી એ જાત છે રે;

મર આપિયે સો સો શીશ, તોયે વણ મળ્યાની વાત છે રે... ૧

કિયાં કીડી કરી મેળાપ, ભેળો થાવા ભારે ભેદ છે રે;

કિયાં પૂર્ણ પુરુષોત્તમ આપ, કિયાં જીવ જેને બહુ કેદ છે રે... ૨

અતિ અણમળ્યાનું એહ, મળવું માયિક અમાયિકને રે;

તે તો દયા કરી ધરી દેહ, આવે ઉદ્ધારવા અનેકને રે... ૩

તૈયે થાય એનો મેળાપ, જ્યારે નરતન ધરે નાથજી રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ આપ, ત્યારે મળાય એને સાથજી રે... ૪

પદ - ૨૮

એવા મળ્યા છે મહારાજ, જે કોઈ સર્વેના શ્યામ છે રે;

વળી રાજ એ અધિરાજ, એને આધારે સૌ ધામ છે રે... ૧

ધામ ધામના જે રહેનાર, હજૂર રહે છે જોડી હાથને રે;

કરી આરત્ય શું ઉચ્ચાર, શીશ નમાવે છે નાથને રે... ૨

શિવ બ્રહ્મા ને સુરેશ, દેવ અદેવ રહે છે ડરતા રે;

જેની આજ્ઞામાં અહોનિશ, શશી સૂરજ રહે છે ફરતા રે... ૩

કંપે કાળ માયા મનમાંય, અતિ ઘણું અંતરમાં રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ કાંય, તું પણ ડરને તેના ડરમાં રે... ૪

પદ - ૨૯

એની આગળ જો આપણ, કોણ ગણતીમાં આવીએ રે;

શીદ ડો’ળીને ડહાપણ, સમજુ શાણા હસાવીયે રે... ૧

જેણે રચ્યું આ જગત, જોને જૂજવી જાત્યનું રે;

જોતા મૂંઝાય જાય મત, એવુ કર્યું ભાત ભાતનું રે... ૨

એણે કર્યું એવું એક, થાય નહિ જરૂર જાણીએ રે;

વણકર્યે એ વિવેક, શીદ અભિમાન આણીએ રે... ૩

મેલી ડા’પણ ભોળાપણ, રહીએ દાસના દાસ થઈને રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ આપણ, તો બેસિયે લાભ લઈને રે... ૪

કહાવીએ

પદ - ૩૦

જે જે હરિએ કર્યું હેત, એવું કરે કોણ આપણે રે;

માત તાત સગાં સમેત, માન્યા સનેહી ભોળાપણે રે... ૧

જોને ગર્ભવાસની ત્રાસ, ટળે કેમ ટાળી કોયની રે;

તે પણ ટાળીને અવિનાશ, રાખે ખબર અન્ન તોયની રે... ૨

વળી સમે સમે સંભાળ, જાણો કરે હરિજનને રે;

બીજુ એવું કોણ દયાળ, કાં રે મનાય નહિ મનને રે... ૩

એમ સમજ્યા વિના જન, આવે ઉન્મત્તાઈ અંગમાં રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ વચન, પછી મન માને કુસંગમાં રે... ૪

પદ - ૩૧

જેણે ગણ્યો પોતામાં ગુણ, જાણ્યું હું પણ છું કોય કામનો રે;

ત્યારે કો’ને વધ્યો કુણ, લેતાં આશરો સુંદર શ્યામનો રે... ૧

જ્યારે કરી દીનતા ત્યાગ, અંગે લીધો અહંકારને રે;

ત્યારે મળ્યો માયાને લાગ, ખરો કરવા ખુવારને રે... ૨

પછી પ્રભુ પામવા કાજ, જે જે કર્યું હતું આ જગમાં રે;

તે તો સર્વે ખોયો સાજ, પડ્યો ઠાઉકો જઈ ઠગમાં રે... ૩

એવા મૂરખની મિરાત, એને અર્થે નથી આવતી રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ વાત, હરિભક્તને મન ભાવતી રે... ૪

પદ - ૩૨

આવી અરથની જે વાત, કોય નર ઉતારે અંગમાં રે;

ત્યારે સુખી થાય સાક્ષાત, પછી સમજી રહે સત્સંગમાં રે... ૧

થઈ ગરીબ ને ગર્જવાન, શિષ્ય થઈ રહે સર્વનો રે;

મેલી મમતા ને માન, ત્યાગ કરે તન ગર્વનો રે... ૨

ખોળી ખોટ ન રાખે કાંઈ, ભલી ભક્તિ ભજાવવા રે;

એક રહે અંતરમાંઈ, તાન પ્રભુને રીઝાવવા રે... ૩

એવા ઉપર શ્રી ઘનશ્યામ, સદા સર્વદા રાજી રહે છે રે;

સરે નિષ્કુળાનંદ કામ, એમ સર્વે સંત કહે છે રે... ૪

પદ - ૩૩

કહે તો વળી કહું એક વાત, સુણજ્યો સહુ મળી;

છે જો સાંભળ્યા જેવી સાક્ષાત, વા’લપે કહું વળી... ૧

જેમ નરદેવ દઈને દંડ, વેરીને વશ્ય કરે;

લિયે ખાટી તે સર્વે ખંડ, દુષ્ટ તે સરવે ડરે... ૨

તેમ પ્રગટી પૂરણબ્રહ્મ, સંતના શત્રુ હણ્યા;

કામ ક્રોધ લોભ જે વિષમ, તે તૃણ તુલ્ય ગણ્યા... ૩

સ્વાદ સ્નેહ મમતા માન, પાપી પારોઠા કીધા;

કહે નિષ્કુળાનંદ નિદાન, નિજ જન તારી લીધા... ૪

પદ - ૩૪

જેમ જીત્યા એ શત્રુ સમૂહ, કામ ક્રોધ લોભ લઈ;

સ્વાદ સ્નેહ મમતા મોહ, તે તો દેખાડું કઈ... ૧

કામ કારણે કઢાવી લાજ, ક્રોધે બોલી બંધ કરી;

લોભ ઉપર મહા મુનિરાજ, આવિયા ઝાડે ફરી... ૨

સ્વાદે સહું એકઠું કરી અન્ન, જળ નાખી જન જમે;

સ્નેહે સંભારે નહિ સ્વજન, માનથી દૂર રમે... ૩

કાઢી રીસ કરી હડકાર, બીજા દુષ્ટ બહુ ડર્યા;

કહે નિષ્કુળાનંદ નિરધાર, વેરી એમ વશ્ય કર્યા... ૪

પદ - ૩૫

સારો શક્કો બેસાર્યો સુંદર, પ્રભુજી પ્રગટ થઈ;

નિષ્કલંક કર્યા નારી નર, ઉત્તમ ઉપદેશ દઈ... ૧

કોઈ કાળે સુણી નહિ કાન, એવી રીતિ આપે આણી;

લોકમાંહી અલૌકી નિદાન, આશ્ચર્ય પામ્યા પ્રાણી... ૨

બહુ સામર્થી વાવરી શ્યામ, કામ તે કંઈક કરી;

પછી પધારિયા નિજ ધામ, શ્રી ઘનશ્યામ હરિ... ૩

વાંસે રહ્યા વેરી વિપરીત, ખરે ખરા ખીજે ભર્યા;

કહે નિષ્કુળાનંદ તેની રીત, દેખી સાચું દાઝી મર્યા... ૪

પદ - ૩૬

વડું વેર વાળવાને કાજ, સાબદા એ સહુ થયા;

મોટા મોટાની લેવાને લાજ, તાકે છે તેહ રહ્યા... ૧

ઝીણા ઝાલવામાં નહિ જશ, માટે મોટાને જોશે;

કરશે દગો દેખજ્યો અવશ્ય, વેર વાળી વગોવશે... ૨

માટે સહુ રે’જો સાવધાન, ખબડદાર થઈને ખરા;

જેનું આગે કર્યું અપમાન, તે જાળવે નહિ જરા... ૩

એમ છે એ અનાદિની રીત, નવી એ નથી થઈ;

કહે નિષ્કુળાનંદ ધારો ચિત, સનાતન સાચી કહી... ૪

પદ - ૩૭

કૃષ્ણ પધાર્યા કેડ્યાની વાત, શ્રી ભાગવતે ભાખી;

કર્યો અસુરે બહુ ઉતપાત, હરિનારી ઘેર રાખી... ૧

અર્જુનનું ન ઊપજ્યું કાંય, ગાંડીવ ઘણુંયે હતું;

તોય ન થઈ તેહની સા’ય, બુઢાપણ આવ્યું નો’તું... ૨

માટે પ્રભુ ગયા પછી એમ, થાય તેના સંશય શિયા;

સમાસમું રહે કહો કેમ, જેના રખવાળ ગયા... ૩

માટે સમજી સર્વે સુજાણ, વચનમાં વળગી રહેજો;

કહે નિષ્કુળાનંદ નિરવાણ, કઠણ પળ આવી છે જો... ૪

પદ - ૩૮

નારી નજરે ન જુવો કોય, વિત્તની તો વાત ભૂંડી;

સ્વાદ સ્નેહ દુઃખદાયી દોય, ઇચ્છા એની ટાળો ઊંડી... ૧

માન મોટો છે અરિ અજિત, સમજીને સંગ તજો;

ન કરો એ પંચની પ્રતીત, હેતે શું હરિને ભજો... ૨

આવો અવસર જાય અમૂલ્ય, પાછો તે પમાતો નથી;

તેનો તપાસી કરવો તોલ, ઊંડો અતિ અંતરથી... ૩

માંડી મૂઠી જૂગટાની જેમ, જીત્યા તો જીત થઈ;

કહે નિષ્કુળાનંદ તો એમ, હાર્યા તો હાર્ય સઈ... ૪

પદ - ૩૯

અન્ન ધન ગયે મળે અન્ન ધન, વસ્ત્ર ગયે વસ્ત્ર મળે;

ગયે ભવન મળે ભવન, દિન ગયે દિન મળે... ૧

રાજ ગયે આવી મળે રાજ, સાજ સમાજ સહી;

પણ ગઈ મળે નહિ લાજ, કહેવાની હતી તે કહી... ૨

લાજ ખોઈને કરવું કાજ, એ તો અકાજ ખરું;

મર મળે ત્રિલોકીનું રાજ, ઘોળ્યું પરહરો પરું... ૩

બેઠી બદલામી જેને શીશ, ટળે નહિ કોઈ પળે;

કહે નિષ્કુળાનંદ વસાવીશ, લખાય છે તે કાગળે... ૪

પદ - ૪૦

જોને ભવ બ્રહ્માજીની ભૂલ્ય, જન સહુ જાણે છે;

એકલશૃંગી સૌભરીનાં શૂલ, પોથીમાં પ્રમાણે છે... ૧

નારદ પર્વતની નિદાન, કીર્તિ કથામાં કહી;

માટે સહુ રહેજ્યો સાવધાન, ખબડદાર ખરા થઈ... ૨

જેની પાસે હોય જોખમ, જાળવો તે જતન કરી;

માથે મોટા છે વેરી વિષમ, ખોટી નહિ વાત ખરી... ૩

રહેવું નહિ ગાફલ ગમાર, માલ અતોલ મળે;

કહે નિષ્કુળાનંદ વિચાર, કરવો પળે પળે... ૪

પદ - ૪૧

જેનું કામે કાપી લીધું નાક, લોભે લઈ લાજ લીધી રે;

જેની જીભે રોળી કર્યો રાંક, માને તો ફજેતી કીધી રે... ૧

એવા જનનું જાણો જરૂર, નથી મુખ જોયા જેવું રે;

દોષે ભર્યું જાણી તજો દૂર, અઘે અવરાણું એવું રે... ૨

તેને પાસે વસતાં વાસ, લાંછન તો લાગે જ લાગે રે;

તજો તેને આણી તનત્રાસ, જેથી કુબુદ્ધિ જાગે રે... ૩

એવા પાપીનું સ્પર્શતા અંગ, પુણ્ય જાય પોતાતણું રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ એ કુસંગ, તે સંગે જ્યાન ઘણું રે... ૪

પદ - ૪૨

એવા જન જીવતા જરૂર, મૂઆ છે માની લેજો રે;

દેખી દુર્ગંધને રહેજો દૂર, આભડછેટ એ તો છે જો રે... ૧

કાઢ્યા વિના નહિ સૂઝે કામ, સૂતક એ શીદ રાખો રે;

બાળી જાળી ટાળો એનું ઠામ, વાની વહેતે જળે નાખો રે... ૨

ઘણું રાખતાં એ ઘરમાંય, સૂણી કે સડી જાશે રે;

કાઢો વેલ્ય મ કરજો કાંય, ઘણું રાખ્યે ગંધ થાશે રે... ૩

કેડે કરવી નહિ તેની કાણ, ખરખરો ખોટો ખોળી રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ સુજાણ, કહ્યું મેં તપાસી તોળી રે... ૪

પદ - ૪૩

કહેશો હરે ફરે નર આપ, મૂઆ તેને કેમ કહીએ રે;

તે તો પૂંછ હલાવે છે સાપ, ઘડીવાર જીવ ગયે રે... ૧

પણ પિંડમાંયે નથી પ્રાણ, જરૂર જાણી લેજો રે;

જોઈ એના અંગનાં એંધાણ, પછી ડરી દૂર રહેજો રે... ૨

કાપ્યું તરુ કાઢે છે કૂંપળ, સરે પણ સૂકી જાશે રે;

તેમ નર કરે કોટિ કળ, અંતે તે ઉઘાડું થાશે રે... ૩

કહો કપટ કેટલા દન, નર એહ રાખી રહેશે રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ સહુ જન, જેમ હશે તેમ કહેશે રે... ૪

પદ - ૪૪

જેમ મહાજળમાં મગર, સાગર સહુને રાખે રે;

નાનાં મોટાં કરી રહે ઘર, કોઈને ન કાઢી નાખે રે... ૧

પણ જ્યાં લગી જીવ હોય, ત્યાં લગી તેમાં રહે રે;

વણ જીવે રહે નહિ કોય, લે’ર દૂર નાખી દહે રે... ૨

હરિજનનું જીવન છે ધર્મ, પોતે પોતાનો પાળે રે;

તજે નહિ ભજે પરબ્રહ્મ, તો રહે તેમાં સદાકાળે રે... ૩

વણ જીવે હોય નહિ વાસ, સતસંગ સિંધુમાંઈ રે;

કરવો નિષ્કુળાનંદ તપાસ, કહ્યું નથી કૂડું કાંઈ રે... ૪

પદ - ૪૫

જે કોઈ ડચકાં દિવસ રાત, ખાતો નર હોય ખરાં રે;

તેની જીવવાની જૂઠી વાત, પાંપળાં મેલો પરાં રે... ૧

જેની નાડી છાંડી ગઈ ઘર, જિહ્‍વા તો ટૂંકી પડી રે;

દ્રગ દોય દઈ ગયાં દર, શ્વાસ આવ્યો સુધો ચડી રે... ૨

તેહ સમામાંહી સગપણ, કરે કોય કન્યાતણું રે;

તેને રોકડું છે રંડાપણ, એવાતણ ઉધારે ઘણું રે... ૩

તેમ સત્સંગમાં કોઈ જન, ગડબડ ગોટા વાળે રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ કોઈ દન, રખે તે જીવિત બાળે રે... ૪

પદ - ૪૬

ડોરી દેખી મ ડગાવો દલ, સમજીને સંગ કરો રે;

સારા સંત ઓળખી અવલ, મન કર્મ વચને વરો રે... ૧

દેખી ઉપરનો આટાટોપ, મને રખે મોટા માનો રે;

એ તો ફોગટ ફૂલ્યો છે ફોપ, સમજો એ સંત શાનો રે... ૨

જેને જાણજો જગ મોટાઈ,જડાણી છે જીવ સંગે રે;

તેને મોટા માનો જગમાંઈ, ખોટા છે મોક્ષ મગે રે... ૩

જોને શુકજી ને જડભરત, કો’ કેણે મોટા જાણ્યા રે;

હતા નિષ્કુળાનંદ એ સમર્થ, પછી સહુએ પરમાણ્યા રે... ૪

માગે

પદ - ૪૭

એહ વિના મોટાઈ જે અન્ય, ખરી તે પણ ખોટી નથી રે;

તે તો સુણી લિયો સહુજન, તે પણ કહું કથી રે... ૧

જેમ પંખીમાં મોટેરો ઘૂડ, ઝાડમાં તાડ લઈએ રે;

જેમ જળમાં મોટેરો ઝૂડ, પશુમાં પાડો કહીએ રે... ૨

સર્પમાં મોટેરો તક્ષક, વીંછીમાં ઠાકરિયો વળી રે;

એ તો મોટપ દુઃખદાયક, સમજો સહુ મળી રે... ૩

એમ જાણ્યા વિના જગમાંય, ઉપાય નથી ઊગર્યાનો રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ તે ન્યાય, માનો કે નવ માનો રે... ૪

પદ - ૪૮

ખોટી વાત સાંભળી આવી ખોટ, દોષ જે બીજાને દેશે રે;

પોતે પેટે કપટ રાખી કોટ, બા’ર તો સાધુતા ગ્રે’શે રે... ૧

છળે કળે છપાડી છિદર, વાંકમાં નહિ આવે આપે રે;

એમ કરતાં જાણશે કોઈ નર, તેને ડરાવશે શાપે રે... ૨

આણી આખ્યાન તેની ઉપર, બોલવા નહિ દિયે રે;

જેને નથી મહારાજનો ડર, તે કહો કેથી બીયે રે... ૩

એવા પાપી જે પાપના પુંજ, દેખીને દૂર રહીએ રે;

કહે નિષ્કુળાનંદ તે શું જ, કહી કહી કેટલું કહીએ રે... ૪

પદ - ૪૯

સુંદર સારી શિખામણ મારી, માની લે મનવા મારા રે;

ધારી વિચારી મેં વાત ઉચ્ચારી, તે જોઈ સ્વભાવ તારા રે... ૧

પરને કહેવા પ્રવીણ છું પૂરો, પોતાનું તો તું ન પેખે રે;

સામાને શીખ દેવામાં છું શૂરો, નિજ દોષને નવ દેખે રે... ૨

કોઈ ન સમજે કારજ તારું, કહું છું કાંયે નહિ થાય રે;

શીદને ઉતારું છું પરબારું, કાંરે ન મનાય કાંય રે... ૩

અવળી સમજણ અળગીએ કરી, સવળું સમજાય તો સારું રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે વિચારી, એટલું માની લે મારું રે... ૪

પદ - ૫૦

મન તુંને સમજાવવા સારુ, કહ્યું મેં વારમવાર રે;

તેં તો ગમતું ન તજિયું તારું, ગઈ શિખામણ ગમાર રે... ૧

જે જે વાત કરી તુજ સાથે, તે તો તેં રતિ ન રાખી રે;

ખોટ્ય આવવા ન દીધી માથે, લઈ બીજા પર નાખી રે... ૨

કહો ખોટ્ય ટળે કેમ તારી, નિજ દોષને ન દેખે રે;

એથી ભૂલ બીજી કઈ ભારી, સહુથી સરસ આપ લેખે રે... ૩

કહેનારાને કહેવા ન રહ્યું, તેં ન ધર્યું જ્યારે કાન રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે તુંને શિયું, તારે તો બીજું છે તાન રે... ૪

પદ - ૫૧

સમું સમજે શોધતાં એવા, જોતાં ઝાઝા નવ જડે રે;

જેને ન આવડે અવળું લેવા, વણતોળી વિપત્ય જો પડે રે... ૧

માન મોટપ ને મમતા મૂકે, ગમતું ગોવિંદનું જાણી રે;

ચોટ નિશાન ઉપરથી ન ચૂકે, પરલોકે પ્રતીતિ આણી રે... ૨

કોઈ કાળે જો કામ પોતાનું, વણસાડે નહિ વળી રે;

કપટ કેદીયે ન રાખે છાનું, મોટા સંતને મળી રે... ૩

એવા જન જગતમાં જાણો, ઘર ઘર ઘણા ન હોય રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે પરમાણો, સાચા સંત કા’વે સોય રે... ૪

પદ - ૫૨

આ લોકની જેણે આશા તજી છે, પરલોકના સુખ સારુ રે;

તેણે કરી હરિભક્તિ રજી છે, સંસાર સુખ થયું ખારું રે... ૧

ચૌદ લોક ને ચતુરધા લગી, જગમાં જે જે કહેવાય રે;

સર્વે ઠેકાણે અગનિ સળગી, દેખે તપતાં ત્યાંય રે... ૨

ઠરવા ઠાઉકું ઠામ ન સૂઝે, કહો સુખ ક્યાં મનાય રે;

કાળ માયાથી સહું રહ્યાં ધ્રૂજે, હરિનાં ચરણ વિનાય રે... ૩

એમ અહોનિશ અંતરમાંઈ, વરતે છે વૈરાગ્ય રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે તેને કાંઈ, કઠણ ન હોય કરવું ત્યાગ રે... ૪

પદ - ૫૩

એવા જનની ઉપર હરિ, રાજી છે અક્ષર પતિ રે;

જેણે ભક્તિ ભાવે શું કરી, ફરે નહિ કેદી મતિ રે... ૧

શરીરનાં સુખ સર્વે ત્યાગી, વાધી પ્રભુ સાથે પ્રીતિ રે;

જેની લગની લાલશું લાગી, તે તો રહ્યા જગજીતી રે... ૨

કપટ રહિત શ્રીજીની સેવા, જાણજો જે જને કરી રે;

પ્રભુના પદને પામિયા એવા, આ ભવજળ ગયા તરી રે... ૩

તેમા સંશય લેશ મ લાવો, પૂરણ પ્રતીતિ આણો રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે નિરદાવો, જેના જીવમાં જાણો રે... ૪

પદ - ૫૪

એવાને સંગેથી અક્ષરધામે, જવાય છે જો જરૂર રે;

બીજાને સંગે તો સુખ ન પામે, દુઃખ રહે ભરપૂર રે... ૧

જેને જાવું હોય જમને હાથે, દક્ષિણ દેશની માંય રે;

તે તો સુખે રહો કપટી સાથે, તેનું કહેતા નથી કાંય રે... ૨

પણ જાવું જેને પ્રભુજી પાસે, તેને કરવો તપાસ રે;

અંતર બીજો તજવો આશે, થઈ રહેવું હરિના દાસ રે... ૩

આવી વાત અંતરે ઉતારી, કરી લેવું નિજ કામ રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે વિચારી, તો પામિયે હરિ(નું) ધામ રે... ૪

પદ - ૫૫

જેહ ધામને પામીને પ્રાણી, પાછું પડવાનું નથી રે;

સર્વે પર છે સુખની ખાણી, કેવું કહીએ તેને કથી રે... ૧

અનંત મુક્ત જ્યાં આનંદે ભરિયા, રહે છે પ્રભુજીની પાસ રે;

સુખ સુખ જ્યાં સુખના દરિયા, તિયાં વસી રહ્યા વાસ રે... ૨

તેજ તેજ જિયાં તેજ અંબાર, તેજોમય તન તેનાં રે;

તેજોમય જ્યાં સર્વે આકાર, શું કહીએ સુખ એનાં રે... ૩

તે તેજ મધ્યે સિંહાસન શોભે, તિયાં બેઠા બહુનામી રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે મન લોભે, પૂર્ણ પુરુષોત્તમ પામી રે... ૪

પદ - ૫૬

એવા ધામની આગળ બીજા, શી ગણતીમાં ગણાય રે;

મા’પ્રલયકાળના અગ્નિમાં સીજાં, હંમેશ જે હણાય રે... ૧

પ્રકૃતિ પુરુષ પ્રલયમાં આવે, ભવ બ્રહ્મા ન રહે કોય રે;

ચૌદ લોક ધામ રહેવા ન પાવે, સર્વે સંહાર હોય રે... ૨

જેમ કઢાયામાં કણ ઊછળે છે, ઊંચા નીચા અગ્નિ જ્વાળે રે;

તેમ જો તનધારી બળે છે, સ્વર્ગ મૃત્યુ ને પાતાળે રે... ૩

માટે સુખ નથી કિયાં માને, પ્રભુજીના પદ પખી રે;

નિષ્કુળાનંદ કહે ભૂલે છે શાને, લે વાત આવી તું લખી રે... ૪

પદ - ૫૭

એવા ધામને પામવા કાજ, અવસર અમૂલ્ય આવ્યો;

આવ્યો સુખનો મળી સમાજ, ભલો અતિ મન ભાવ્યો... ૧

ભાવ્યો એ રસ જેહને ઉર, તેણે પીવા પ્યાસ કરી;

કરી દેહબુદ્ધિ વળી દૂર, એક ઉર રાખ્યા હરિ... ૨

હરિ વિના રાખ્યું નહિ કાંય, અસત્ય જાણી આપે;

આપે વિચાર્યું અંતરમાંય, તેહ તપે નહિ તાપે... ૩

તાપે તપતાં જાણી ત્રિલોક, ઇચ્છા ઉરથી તજી;

તજી નિષ્કુળાનંદ સંશય શોક, ભાવે લીધા પ્રભુને ભજી... ૪

પદ - ૫૮

ભજી ભલી ગઈ છે જો વાત, પુરુષોત્તમને પામી;

પામી પ્રગટ પ્રભુ સાક્ષાત, કહો કાંઈ રહી ખામી... ૧

ખામી ભાંગી ખરી થઈ ખાટ, ખોયા દી ની ખોટ્ય ટળી;

ટળી ગયા સર્વે ઉચ્ચાટ, શ્રી ઘનશ્યામ મળી... ૨

મળી મોજ અલૌકિક આજ, આવ્યું સુખ અતિ અંગે;

અંગે કરવું ન રહ્યું કાજ, મળી મહારાજ સંગે... ૩

સંગે રહીશ હું તો સદાય, સુખકારી શ્યામ જાણી;

જાણી નિષ્કુળાનંદ મનમાંય, રહું ઉર આનંદ આણી... ૪

પદ - ૫૯

આણી આંખ્યે મેં જોયા જીવન, સહજાનંદ સ્વામી;

સ્વામી દોયલા દિવસનું ધન, પામી દુઃખ ગયાં વામી... ૧

વામી વેદના મારી આ વાર, શરણ શ્રીજીનું લઈ;

લઈ મુજ અર્થે અવતાર, આવિયા આપે સઈ... ૨

સઈ કહું આ સમાની રીત, આજ આડો આંક વાળ્યો;

વાળ્યો દિવસ થઈ મારી જીત, સંશય શોક ટાળ્યો... ૩

ટાળ્યો કાળની ઝાળનો ત્રાસ, પૂરણ સુખ પામ્યો;

પામ્યો નિષ્કુળાનંદ ઉલ્લાસ, ફૂલી ત્રિલોકે ન શામ્યો... ૪

પદ - ૬૦

શામ્યો અસત્ય સુખનો ઉત્સાહ, સુરતિ સાચામાં લાગી;

લાગી પ્રભુપદ જો ચાહ, બીજી ભૂખ સર્વે ભાગી... ૧

ભાગી આ લોકસુખની આશ, નિરાશે નિરાંત થઈ;

થઈ પરી એ સર્વે કાશ, અન્ય અભિલાષા ગઈ... ૨

ગઈ સુરતી સહુની પાર, અક્ષરધામે ધાઈ;

ધાઈ ઇચ્છતાં સુખ સંસાર, તેમાં ન દીઠું કાંઈ... ૩

કાંઈ ન માને બીજે તેનું મન, મહાસુખ મોટું જોઈ;

જોઈ નિષ્કુળાનંદ મગન, મનમાં રહ્યો મોઈ... ૪

પદ - ૬૧

મોહી રહ્યા જેને મુનિરાજ, તાજ તનસુખ કરી;

કરી લીધું છે પોતાનું કાજ, ફેરો નથી રાખ્યો ફરી... ૧

ફરી ફસવું જે ફંદમાંય, એવું નથી રાખ્યું એણે;

એણે કરવું રાખ્યું નહિ કાંય, તલ એકભાર તેણે... ૨

તેણે નજર પોં’ચાડી છે નેક, શાબાશ સમજણ એની;

એની મતિ પોં’ચી ગઈ છેક, હું બલિહારી તેની... ૩

તેની જોડ્યે આવે કહો કોણ, વાત વિચારી જોઈ;

જોઈ નિષ્કુળાનંદ એવું જોણ, કહે ધન્ય સંત સોઈ... ૪

પદ - ૬૨

સોઈ સુખ મળવાને કાજ, મોટા મનમાંય ઇચ્છે;

ઇચ્છે ભવ બ્રહ્મા સુરરાજ, મળવા મનમાં રહે છે... ૧

રહે છે આશા એવી મનમાંય, મને મહાસુખ લેવા;

લેવા આનંદ ઇચ્છા સદાય, દલમાંઈ ઇચ્છે દેવા... ૨

દેવા ઉપમા એહને એક, જોતાં બીજી જડતી નથી;

નથી છાની એ વારતા છેક, કહેવાય છે કથી કથી... ૩

કથી કહ્યું એ ધામનું સુખ, વરણવી વળી વળી;

વળી નિષ્કુળાનંદ કે’ શ્રીમુખ, દુઃખ જાય એને મળી... ૪

પદ - ૬૩

મળી મહારાજને મુનિરાય, સહુ સુખ પામે સોય;

સહુએ કહ્યું દ્રષ્ટાંતની માંય, જાણો કાચભૂમિ હોય... ૧

હોય કાચના સર્વે આકાર, રવિ શશી તારા વળી;

વળી તેજ તેજ ત્યાં અંબાર, રહે બહુ ઝળમળી... ૨

મળી પૂરણ દીશે પ્રકાશ, એકરસ તેજ એવું;

એવો ધામમાં છે ઉજાશ, એ વિના કહીએ કેવું... ૩

કે’વું કેડે નથી હવે કાંય, સમજો તો સમજો સાને;

સાને નિષ્કુળાનંદ ગાય, જેને આવ્યું એવું પાને... ૪

પદ - ૬૪

પાને લખ્યાં એ પદ ચોસઠ્ય, સુંદર સારાં શોધી;

શોધી જોજો સહુ સારી પઠ્ય, જેવી હોય જેની બુદ્ધિ... ૧

બુદ્ધિમાંહી તે કરી વિચાર, સવળું સાર ગ્રહેજો;

ગ્રહેજો કરવાનું તે નિરધાર, ન કરવાનું મૂકી દેજો... ૨

દેજો માં વળી કોયને દોષ, રોષ અંતરમાં આણી;

આણી હૈયામાંઈ ઘણી હોંશ, મંડો સહુ સુખ જાણી... ૩

જાણી જોઈને આળસ અંગ, રતિએ રખે રહે;

રહે નિષ્કુળાનંદ તો રંગ, અલભ્ય લાભ લહે... ૪

Chosath Padi

Sadguru Nishkulanand Swami (1-1032 to 1-1095)

Mangaḷācharaṇ

Vandu Akṣhar sāth Nāth Harine, ne Niṣhkuḷānandne;

Jene sant gate svayam Hari kahyā, kāvyo rachī gāīne;

Jevā lakṣhaṇ granth Chosaṭh Padīmāhī lakhyā, santnā;

Evā sadguṇvant sant Pramukh Swāmījīne,

Vandanā, vandanā, vandanā, vandanā.

(Santnā Lakṣhaṇ)

Pad - 1

Ek vāt anūp amūlya, karu chhu kahevātaṇu;

 Paṇ manbhāī kahe chhe ma bolya, ghoḷyu na kahevu ghaṇu. 1

Paṇ vaṇkahye jo vigat, paḍe kem parne;

 Sant asantamā ek mat, nische rahe narne. 2

Māṭe kahyā vinā na kaḷāy, sahu te suṇī lahīe;

 Moṭā santno kahyo mahimāy, te sant kone kahīe. 3

Kahe sant sevye sare kāj, em chhe āgammā;

 Suṇī Nishkuḷānand te āj, sahu chhe udyammā. 4

Pad 2

Evā sant taṇī oḷkhāṇ, kahu sahu sāmbhaḷo;

 Pachhī sopī tene man prāṇ, e vāḷe tem vaḷo... 1

Jenā antarmā avināsh, vās karī vasiyā;

 Tene kām krodh pāmyā nāsh, lobh ne moh gayā... 2

Evā shatrutaṇu ṭaḷyu sāl, lāl jyā āvī rahyā;

 Teṇe sant thayā chhe nihāl, pūraṇkām thayā... 3

Evā sant je hoy sansār, shodhīne sevījīe;

 Kahe Nishkuḷānand nirdhār, to lābh te lījīe... 4

Pad 3

Sāchā sant sevye sevyā Nāth, sevyā sur sahune;

 Sevyā mukta muni rushi sāth, bījā sevyā bahune... 1

Evā sant jamye jamyā Shyām, jamyā sahu devtā;

 Jamyā sarve lok sarve dhām, sahu thayā truptatā... 2

Evā santne pūjīne paṭ, prītyeshu paherāviyā;

 Tene ḍhānkyā sahunā ghaṭ, bhalā man bhāviyā... 3

Evā sant maḷye maḷyā Swāmī, khāmī koye na rahī;

 Kahe Nishkuḷānand shīsh nāmī, sāchī sahune kahī... 4

Pad 4

Nakkī vāt chhe e nirdhār, jūṭhī jarāye nathī;

 Sahu antare karo vichār, ghaṇu shu kahu kathī... 1

Ek jamtā boliyo shankh, asankhyathī shu saryu;

 Ek jamīne bolyo nishank, Yamunā jāvā karyu... 2

Em ek pūjye pūjyā sahu, sevye sahu seviyā;

 Maṭe ghaṇu ghaṇu shu kahu, bhed bhaktanā kahyā... 3

Have evā vinā je anek, jagatmā je kahīe;

 Kahe Nishkuḷānand vivek, sevye sukh shu lahīe... 4

(Asantnā Lakṣhaṇ)

Pad 5

Jenā antarmā kām krodh, lobhnī lāhya baḷe;

 Evā bahu kartā hoy bodh, te sāmbhaḷye shu vaḷe... 1

Man matsar mamtā moh, īrshā ati ghaṇī;

 Evo adharma sarg samuh, dhārī rahyā je dhaṇī... 2

Tene sevtā shu faḷ thāy, pūjīne shu pāmīe;

 Je jamāḍīe te paṇ jāy, khādhu je harāmīe... 3

Enā darshan te dukhdeṇ, na thāy to na kījīe;

 Suṇī Nishkuḷānandnā veṇ, sahu manī lījīe... 4

Pad 6

Evā vīkārī jannī vāt, denārī chhe dukhnī;

 Jenā antarmā dinrāt, ichchhā vishay sukhnī... 1

Ene arthe kare upāy, shodhī sārā gāmne;

 Pote potānu māhātmya gāy, chahāy dām vāmne... 2

Kare kathā Kīrtan kāvya, arath e sarvā;

 Bhalo dekhāḍe bhaktibhāv, par ghar mārvā... 3

Ethī kedī na thāy kalyāṇ, jignāsune jāṇvu;

 Kahe Nishkuḷānand nīrvāṇ, pekhī paramaṇvu... 4

Pad 7

Deh poshvā sāru je dambh, kare chhe je kubuddhi;

 Khoṭā sukh arthe ārambh, mūke nahi mūā sudhī... 1

Teṇe janam pashune pāḍ, khoyo khoṭā kāraṇe;

 Moksha mārge didhā kamāḍ, kaḍī jaḍī bārṇe... 2

Fero na fāvyo thayo fajīt, jīt gaī jaḷmā;

 Melī mukta motapnī rīt, khyāti karī khaḷmā... 3

Āp ḍahāpaṇe ākho divas, dukhe bharyo do’ylo;

 Kahe Nishkuḷānand avashya, khāṭyo maḷ khoylo... 4

Pad 8

Sant asantnī oḷkhāṇ, pādī chhe Pūrāṇmā;

 Suṇī sarve jan sujāṇ, taṇāsho ma tāṇmā... 1

Jaḍbharat Janak Jaydev, evu thāvu āpṇe;

 Tyāre kartā asantnī sev, vāt kaho kem bane... 2

Ati ādaryu kām atol, parlok pāmvā;

 Tyāre kharī karī joīe khoḷya, vighan ne vāmvā... 3

Vaṇ samje sār asār, pār kaho koṇ thayā;

 Karī Nishkuḷānand vichār, sant asant kahyā... 4

(Asantnā Lakṣhaṇ)

Pad 9

Sāchā santnā ang endhāṇ re, joī levā jīvaḍīe;

 Jene maḷve manyu kalyāṇ re, tene jovā ghaḍīghaḍīe... 1

Khātā pītā jotā jaṇāshe re, āshay enā antarno;

 Ūṭhe bese bole kaḷāshe re, pāse vastā e narno... 2

Hashe hārad haiyā keru re, vaṇ kahye paṇ vartāshe;

 Jem jem chhapāḍshe ghaṇerū re, tem tem chhatu thāshe... 3

Khāy khuṇe lasaṇ lakī re, te gandh kare chhupāvānu;

 Kahe Nishkuḷānand vāt nakī re, jem chhe tem jaṇāvānu... 4

Pad 10

Jevo ras bharyo je ṭhāme re, ṭevo temāthī jharshe;

 Koī kāḍhshe paḍye kāme re, nische ṭevo nīsarshe... 1

Jone āhār kare jan jevo re, ṭevo āve oḍkāre;

 Aṇpuchhe nīsre evo re, āshay antarno bā’re... 2

Jone chīl chaḍe āsmāne re, najar tenī nīchī chhe;

 Dekhī māraṇne man māne re, anya jovā ānkh mīchī chhe... 3

Evā lakshaṇvāḷā lākhu re, dīṭhā me drage bhariyā;

 Kahe Nishkuḷānand shu bhākhu re, oḷkho enī joī kriyā... 4

Pad - 11

Kāmī bole kāme bhariyu re, lobhī bole lobh laī;

 Krodhī bole krodhe anusariyu re, mānī bole mān saī... 1

Svādī bole svād vakhāṇī re, dambhī bole dambh bharī;

 Ahamkārī ahamkār āṇī re, kapṭī bole kapaṭ karī... 2

Māte je janne maḷe jevā re, ṭevo tene rang chaḍshe;

 Nahī jāy shrotā sāru levā re, jem chhe tem tenu jaḍshe... 3

Khub kharā hoy khapvāḷā re, tene jovu tapāsī;

 Thāy Nishkuḷānand sukhāḷā re, kharī vāt kahu khāsī... 4

Pad 12

Vaṇ sādhuno vartāro re, ā pad suṇtā oḷkhāshe;

 Pachhī shodhī samāgam sāro re, te sāthe prīti thāshe... 1

Teh vinā man nahi māne re, bīje dalḍu nahi bese;

 Kāyarnī vāto kāne re, sāmbhaḷī panḍyamā nahi pese... 2

Ānkh antarnī ūghaḍshe re, paḍshe pārkhu potāne;

 Kharā khoṭānī gam paḍshe re, jaḍshe vāto e jotāne... 3

Pachhī sant asant ek pāḍe re, nahi dekhe te koī dane;

 Kahī Nishkuḷānand shu dekhāḍe re, jāṇshe jem chhe tem mane... 4

(Santnā Lakṣhaṇ)

Pad 13

Jenu tan man manyu tyāge re, bhakti dharma bhāve chhe;

 Tenā vachan vīntyā vairāgye re, antarmāthī āve chhe... 1

Shīl santosh ne vaḷī shānti re, emā rahīne bole chhe;

 Dhīrajtā kahī nathī jātī re, gnān dhyānmā ḍole chhe... 2

Evā sant sahunā sagā re, par upkārī pūrā chhe;

 Jenā dalmā nahi koī dagā re, satya vātmā shurā chhe... 3

Vaḷī het ghaṇu chhe haiye re, ānkhe amrut varse chhe;

 Kahe Nishkuḷānand shu kahiye re, e jan joī Hari harkhe chhe... 4

Pad 14

Kene dukh devāno dilmā re, bhulye bhunḍo bhāv nathī;

 Par upkāre paḷpaḷmā re, ūpje īchchhā antarthī... 1

Panchvishayne parharī re, varte chhe vaṇ vikāre;

 Teh jaṇāy jove karīne re, jan e bole chhe jyāre... 2

Vaṇ vichāre paṇ vātu re, āve enā antarthī;

 Bole aham mamtānu ghasātu re, ūtaryu man tansukh parthī... 3

Evā kyāthī maḷe jan eke re, nīrmaḷ antar nishkāmī;

 Kahe Nishkuḷānand viveke re, bījā bahu hoy harāmī... 4

Pad 15

Vishayī jannā vāyak re, bharyā bharpūr bhunḍāīye;

 Hoye sahune dukhdāyak re, ethī sukhiyā shu thāye... 1

Jone Āgnīghra dīrghatma re, vishay sāru valkhyā chhe;

 Enā vachan shodhī shāstramā re, sarve laīne lakhyā chhe... 2

Vaḷī Vashishṭh ne Dūrvāsā re, lobhī krodhī kahāve chhe;

 Enā antarnī je āshā re, sarve shāstra jaṇāve chhe... 3

Maṭe je janmā guṇ jevo re, evo āpe sevakne;

 Kahe Nishkuḷānand na sevo re, jāṇī evo vivekne... 4

Pad 16

Kahyā khaṭ dash pad ā khoḷī re, sahu janne samjāvāne;

 Kahyu tan manmā me toḷī re, jem chhe tem jaṇāvāne... 1

Koī pīyūsh rasne pāī re, uchhere nar uragne;

 Toy nirvikh te na thāy re, vādhe vikh enā angne... 2

Jone jevo guṇ je bīje re, ṭevo teh jaṇāve chhe;

 Tenī koṭi jatan jo kīje re, toy te shu badlāve chhe... 3

Evā jherīlā jan jāṇī re, tarat tene tajī devā;

 Suṇī Nishkuḷānandnī vāṇī re, shuddh santnī kariye sevā... 4

Pad 17

Kathaṇ vachan kahu chhu re, kaḍvā kānkachya rūp;

 Dardīne golī dau chhu re, sukh thāvā anūp... 1

Khare mane je jan khāvshe re, āvu je aushadh;

 Jīraṇ rog teno jāvshe re, sukhī thāshe sadhya... 2

Paṇ bīk rahe chhe boltā re, sāchī deṭā shīkh;

 Kharā chhidra kenā kholtā re, vavāī jāshe vikh... 3

Deh mānīne dilmā re, suṇtā jāshe sukh;

 Prajaḷshe teh paḷmā re, dājhye thāshe dukh... 4

Māṭe kahu na kahu koīne re, em āve vichār;

 Nishkuḷānand vichārī joīne re, pachhī karu uchchār... 5

Pad 18

Suṇo sādhu Shukjī sarkhā re, Nārad jevā nek;

 Nathī upma māno mūrkhā re, ur karo vivek... 1

Jaḍbharat jevā jāṇīe re, Sanakādik samān;

 Kadraj jevā vakhāṇīe re, kharā kshmāvān... 2

Evī sādhutāne āshrī re, jyāre līdho jog;

 Tyāre prīt sahushu parharī re, bhulvā bhav bhog... 3

Enī rītye rītya āpṇī re bījī rītye bādh;

 Parharo parī pāpṇī re, vaḷgī e varādh... 4

Fogaṭ paḍtā bījā fandmā re, āve dukh atyant;

 Nishkuḷānand ānandmā re, sadā rahone sant... 5

Pad 19

Shukjie nathī sangharyu re, dhātu vaḷī dhan;

 Nāṇu Nāraḍe bheḷu na karyu re, kahe chhe koye dan... 1

Jaḍbharte na joḍāviyu re, gāḍu gāḍī vel;

 Kadrajnu Vyāse kā’viyu re, kharī kshamāno khel... 2

Sanakādike sukh kārṇe re, ghoḍu na rākhyu gher;

 Ā to bāndhyā bījāne bārṇe re, karvā kāḷo ker... 3

Melī ūbhī asal rītne re, nakal līdhī nek;

 Te to chontī gaī chittne re, chhoḍī na chhuṭe chhek... 4

Koī kahe enī kornu re, te shu bandhāye ver;

 Kahe Nishkuḷānand nornu re, mu par rākhjo me’r... 5

Pad 20

Jarūr jāvu chhe jāṇjo re, Prabhujīnī pās;

 Evī deshīye ma āṇjo re, vaṇ karye tapās... 1

Jāṇo jag moṭāī jūṭh chhe re, tenī tajo tāṇ;

 Ene īchchhe te haiyāfūṭ chhe re, na īchchhe sujāṇ... 2

Melo lābh ā lok sukhno re, prīt karo parlok;

 E to mat chhe mūrakhno re, khoṭe harakh shok... 3

Rūḍā santnī rītḍī re, jāṇo judī jan;

 Jene Prabhu sāth prītdī re, te vichāro man... 4

Mathe kalank ne marshu re, eto chhe akāj;

 Te to Nishkuḷānand narsu re, joī rījhe nahi rāj... 5

Pad 21

Shodhī āvyo tu satsangmā re, bhajvāne Bhagwān;

 Āvyo taiye tārā angmā re, no’tā moṭap mān... 1

Sahu santne shīsh nāmto re, thaīne dāsānudās;

 Guṇ Govindjīnā gāvto re, jagthī thaī udās... 2

Eh gayu tārī gānṭhynu re, bīju peṭhu pāp;

 Laī līdhu lakshaṇ lānṭhnu re, avḷu karyu āp... 3

Banī vāt gaī bagḍī re, kavthāṇu chhe kām;

 Dile saḷge chhe sagḍī re, sahuno thāvā Shyām... 4

Nāne guṇe moṭap na maḷe re, vichārī jone vāt;

 Kahe Nishkuḷānand kā baḷe re, ṭhālo din rāt... 5

Pad 22

Moṭā thāvānu manmā re, dalmā ghaṇo ḍoḍ;

 Tevā guṇ nathī tanmā re, kā kare tu koḍ... 1

Tu tapāsī jone tujne re, ūtarī antar māy;

 Pachhī īchchheje thāvā pūjyane re, tenu nathī kāy... 2

Kām krodh vaḷī lobh chhe re, liye chhe tārī lāj;

 Tene karī antare kshobh chhe re, jo vichārī āj... 3

Bhunḍā ghāṭ ūṭhe chhe bhītare re, je na kahevāy bā’r;

 Eh vātno tāre antare re, nathī nar vichār... 4

Nathī khoḷto khoṭya māynīre, de chhe bījāne dosh;

 Kahe Nishkuḷānand nyāy nīre, amtho sho apsosh... 5

Pad 23

Ek bhusāḍīne ekḍo re, vāḷyā mīnḍā vīsh;

 Jotā sarvālo na jaḍyo re, tyāre kare chhe rīsh... 1

Dhan vinā kare chhe dhānkhnā re, kāīk maḷvā kāj;

 Pāmīsh nahi paḍīkā rākhnā re, ṭhālī khoīsh lāj... 2

Dīvo dinkar āgḷe re, karvā jāye koy;

 Shobhā shu lakhāy kāgḷe re, ūlṭī hāsī hoy... 3

Moṭā panḍit āge mūrakho re, kare koy uchchār;

 Sahu jāṇe pashu sarkho re, bhulye na paḍe bhār... 4

Mānḍī mor kaḷā sohāmaṇī re, pachhī dekhāḍe pūṭh;

 Nishkuḷānand lāge lajāmaṇī re, jarāy nathī jūṭh... 5

Pad 24

Vāt hetnī haiye dhārjo re, samjīne sujāṇ;

 Kām paḍe e vichārjo re; to thāshe kalyāṇ... 1

Prabhujīnā pad pāmvā re, ā chhe sundar sār;

 Vaḍā vighan ne vāmvā re, pāmvā beḍo pār... 2

Kahyu lagāḍīne kaḍvu re, līmthī ghaṇu lākh;

 Em kahīne no’tu laḍvu re, sahu pūrshe sākh... 3

Koī vīndhe āvī kānne re, karīne kaḷ chhaḷ;

 Paṇ samjo tenā tān ne re, pe’rāvshe kunḍaḷ... 4

Rūḍu āpṇī je rītnu re, shodhī kahyu sār;

 Kahe Nishkuḷānand hitnu re, sāru sukh denār... 5

(Mahimānā Pad)

Pad 25

Māno maḷī chhe motī vāt, hāth āvī te ma hārjo re;

 Karī jatan divas rāt, sūtā beṭhā sambhārjore... 1

Sācho maḷyo chhe satsang, ange achaḷ karī rākhjo re;

 Rakhe chaḍe bījāno rang, evu ḍahāpaṇ dūr nākhjo re... 2

Laī beṭhā chho moṭo lābh, bheṭī Pūraṇ Brahmane re;

 Nahī to dukhno ūgat ḍābh, mānī lejo e marmane re... 3

Āj pāmyā chho ānand, vāmyā dārūṇ dukhne re;

 Em kahe Nishkuḷānand, rakhe mūktā evā sukhne re... 4

Pad 26

Ghaṇā mogha je Ghanshyām, nāve najare na maḷe koīne re;

 Aksharvāsī āṭhu jām, jene rahyā chhe akhanḍ joīne re... 1

Ati thaīne dīn ādhīn, nitya namāve chhe shīshne re;

 Lagnī lagāḍī lelīn, joī rahyā chhe Jagdīshne re... 2

Evā muktane maḷvā kāj, moṭā īchchhe chhe manmā re;

 Shīv Brahmā ne Surrāj, te to talse chhe tanmā re... 3

Evā devtāne darshan, thātā nathī thoḍī vātmā re;

 Nishkuḷānand vichāro man, āvo rahasya besī ekāntmā re... 4

Pad 27

Kiyā jīva kiyā Jagdīsh, jāṇo jūjvī e jāt chhe re;

 Mar āpīye so so shīsh, toye vaṇ maḷyānī vāt chhe re... 1

Kiyā kīdī karī meḷāp, bheḷo thāvā bhere bhed chhe re;

 Kiyā Pūrna Purushottam āp, kiyā jīva jene bahu ked chhe re... 2

Ati aṇmaḷyānu eh, maḷvu mayik amāyikne re;

 Te to dayā karī dharī deh, āve uddhārvā anekne re... 3

Taiye thāy eno meḷāp, jyāre nartan dhare Nāthjī re;

 Kahe Nishkuḷānand āp, tyāre māḷāy ene sāthjī re... 4

Pad 28

Evā maḷyā chhe Māhārāj, je koī sarvenā Shyām chhe re;

 Vaḷī rāj adhirāj, ene ādhāre sau dhām chhe re... 1

Dhām dhāmnā je rahenār, hajūr rahe chhe joḍī hāthne re;

 Karī āratya shu uchchār, shīsh namāve chhe Nāthne re... 2

Shīv Brahmā ne Suresh, dev adev rahe chhe ḍartā re;

 Jenī āgnāmā ahonish, shashī sūraj rahe chhe fartā re... 3

Kampe kāḷ mayā manmāy, ati ghaṇu antarmā re;

 Kahe Nishkuḷānand kāy, tu paṇ ḍarne tenā ḍarmā re... 4

Pad 29

Enī āgaḷ jo āpaṇ, koṇ gaṇtīmā āvīe re;

 Shīd ḍo’ḷīne ḍahāpaṇ, samju shāṇā hasāvīe re... 1

Jene rachyu ā jagat, jone jūjvī e jātyanu re;

 Jotā mūnjhāī jāy mat, evu karyu bhāt bhātnu re... 2

Eṇe karyu evu ek, thāy nahi jarūr jāṇīe re;

 Vaṇkarye e vivek, shīd abhiman āṇīe re... 3

Melī ḍā’paṇ bhoḷāpaṇ, rahīe dāsnā dās thaīne re;

 Kahe Nishkuḷānand āpaṇ, to besiye lābh laīne re... 4

Pad 30

Je je Harie karyu het, evu kare koṇ āpṇe re;

 Māt tāt sagā samet, mānyā sanehī bhoḷāpaṇe re... 1

Jone garbhavāsnī trās, ṭaḷe kem tāḷī koynī re;

 Te paṇ tāḷīne avināsh, rākhe khabar anna toynī re... 2

Vaḷī same same sambhāḷ, jāṇo kare harijan ne re;

 Bīju evu koṇ dayāḷ, kā re manāy nahi manne re... 3

Em samjyā vinā jan, āve unmattāī angmā re;

 Kahe Nishkuḷānand vachan, pachhī man mane kusangmā re... 4

Pad 31

Jeṇe gaṇyo potāmā guṇ, jāṇyu hu paṇ chhu koy kāmno re;

 Tyāre ko’ne vadhyo kuṇ, letā āshro sundar Shyāmno re... 1

Jyāre karī dīntā tyāg, ange līdho ahamkārne re;

 Tyāre maḷyo mayāne lāg, kharo karvā khuvārne re... 2

Pachhī Prabhu pāmvā kāj, je je karyu hatu ā jagmā re;

 Te to sarve khoyo sāj, paḍyo ṭhāuko jaī ṭhagmā re... 3

Evā mūrakhnī mirāt, ene arthe nathī āvtī re;

 Kahe Nishkuḷānand vāt, haribhaktane man bhāvtī re... 4

Pad 32

Āvī arathnī je vāt, koy nar utāre angmā re;

 Tyāre sukhī thāy sākshāt, pachhī samjī rahe satsangmā re... 1

Thaī garīb ne garjvān, shishya thaī rahe sarvano re;

 Melī mamtā ne mān, tyāg kare tan garvno re... 2

Khoḷī khoṭ na rākhe kāī, bhalī bhakti bhajāvvā re;

 Ek rahe antarmāī, tān Prabhune rījhāvvā re... 3

Evā upar Shrī Ghanshyām, sadā sarvadā rājī rahe chhe re;

 Sare Nishkuḷānand kām, em sarve sant kahe chhe re... 4

Pad 33

Kahe to vaḷī kahu ek vāt, suṇajyo sahu maḷī;

 Chhe jo sāmbhaḷyā jevī sākshāt, vā’lape kahu vaḷī... 1

Jem nardev daīne danḍ, verīne vashya kare;

 Liye khāṭī te sarve khanḍ, dushṭ te sarve ḍare... 2

Tem pragaṭī Pūraṇbrahma, santnā shatru haṇyā;

 Kām krodh lobh je visham, te truṇ tulya gaṇyā... 3

Svād sneh mamtā mān, pāpī pārothā kīdhā;

 Kahe Nishkuḷānand nidān, nij jan tārī līdhā... 4

Pad 34

Jem jītyā e shatru samūh, kām krodh lobh laī;

 Svād sneh mamtā moh, te to dekhāḍu kaī... 1

Kām kāraṇe kaḍhāvī lāj, krodhe bolī bandh karī;

 Lobh upar mahā munirāj, āviyā jhāḍe farī... 2

Svāde sahu ekṭhu karī anna, jaḷ nākhī jan jame;

 Snehe sambhāre nahi svajan, mānthī dūr rame... 3

Kāḍhī rīs karī haḍkār, bījā dushṭ bahu ḍaryā;

 Kahe Nishkuḷānand nīrdhār, verī em vashya karyā... 4

Pad 35

Sāro shakko besāryo sundar, Prabhujī pragaṭ thaī;

 Nishkalank karyā nārī nar, uttam updesh daī... 1

Koī kāḷe suṇī nahi kān, evī rīti āpe āṇī;

 Lokmāhī alaukī nidān, āscharya pāmyā prāṇī... 2

Bahu sāmarthī vāvrī Shyām, kām te kaīk karī;

 Pachhī padhārīyā nij Dhām, Shrī Ghanshyām Harī... 3

Vāse rahyā verī viprīt, khare kharā khīje bharyā,

 Kahe Nishkuḷānand tenī rīt, dekhī sāchu dājhī maryā... 4

Pad 36

Vaḍu ver vāḷvāne kāj, sābdā e sahu thayā;

 Moṭā moṭānī levāne lāj, tāke chhe teh rahyā... 1

Jhīṇā jhālvāmā nahi jash, maṭe moṭāne joshe;

 Karshe dago dekhjyo avashya, ver vāḷī vagovshe... 2

Maṭe sahu re’jo sāvdhān, khabaḍdār thaīne kharā;

 Jenu āge karyu apmān, te jāḷve nahi jarā... 3

Em chhe anādinī rīt, navī e nathī thaī;

 Kahe Nishkuḷānand dhāro chitt, sanātan sāchī kahī... 4

Pad 37

Krishṇa padhāryā keḍyānī vāt, Shrī Bhāgvate bhākhī;

 Karyo asure bahu utpāt, Harinārī gher rākhī... 1

Arjun nu na ūpajyu kāy, gānḍīv ghaṇuye hatu;

 Toy na thaī tehnī sā’y, būḍhāpaṇ āvyu no’tu... 2

Māṭe Prabhu gayā pachhī em, thāy tenā sanshay shiyā;

 Samāsamu rahe kaho kem, jenā rakhvāḷ gayā... 3

Maṭe samjī sarve sujāṇ, vachanmā vaḷgī rahejo;

 Kahe Nishkuḷānand nirvāṇ kathaṇ, paḷ āvī chhe jo... 4

Pad 38

Nārī najare na juvo koy, vittnī to vāt bhundī;

 Svād sneh dukhdāyī doy, īchchhā enī ṭāḷo ūnḍī... 1

Mān moṭo chhe ari ajit, samjīne sang tajo;

 Na karo e panchnī pratīt, hete shu Harine bhajo... 2

Āvo avsar jāy amūlya, pāchho te pamāto nathī;

 Teno tapāsī karāvo tol, ūnḍo ati antarthī... 3

Mānḍī mūṭhī jugatānī jem, jītyā to jīt thaī;

 Kahe Nishkuḷānand to em, hāryā to hārya saī... 4

Pad 39

Anna dhan gaye maḷe anna dhan, vastra gaye vastra maḷe;

 Gaye bhavan maḷe bhavan, din gaye din maḷe... 1

Rāj gaye āvī maḷe rāj, sāj samāj sahi;

 Paṇ gaī maḷe nahi lāj, kahevāṇī hatī te kahī... 2

Lāj khoīne karvu kāj, eto akāj kharu;

 Mar maḷe Trilokinu rāj, ghoḷyu parharo paru... 3

Bethī badlāmī jene shīsh, ṭaḷe nahi koī paḷe;

 Kahe Nishkuḷānand vasāvīsh, lakhāy chhe te kāgaḷe... 4

Pad 40

Jone Bhav Brahmājinī bhulya, jan sahu jāṇe chhe;

 Ekalshrungī Saubharīnā shul, pothīmā pramaṇe chhe... 1

Nārad parvatnī nidān, kīrti kathāmā kahī;

 Māṭe sahu rahejyo sāvdhān, khabaḍdār kharā thaī... 2

Jenī pāse hoy jokham, jāḷvo te jatan karī;

 Mathe moṭā chhe verī visham, khoṭi nahi vāt kharī... 3

Rahevu nahi gāfal gamār, māl atol maḷe;

 Kahe Nishkuḷānand vichār, karvo paḷe paḷe... 4

Pad 41

Jenu kāme kāpī līdhu nāk, lobhe laī lāj līdhī re;

 Jenī jībhe roḷī karyo rānk, māne to fajetī kīdhī re... 1

Evā jannu jāṇo jarūr, nathī mukh joyā jevu re;

 Doshe bharyu jāṇī tajo dūr, aghe avrāṇu evu re... 2

Tene pāse vastā vās, lānchhan to lāge ja lāge re;

 Tajo tene āṇī tantrās, jethī kubuddhi jāge re... 3

Evā pāpīnu sparshtā ang, puṇya jāy potātaṇu re;

 Kahe Nishkuḷānand e kusang, te sange jyān ghaṇu re... 4

Pad 42

Evā jan jīvtā jarūr, muā chhe mānī lejo re;

 Dekhī durgandhne rahejo dūr, ābhaḍchheṭ e to chhe jo re... 1

Kāḍhyā vinā nahi sūjhe kām, sūtak e shīd rākho re;

 Bāḷī jāḷī tāḷo enu ṭhām, vānī vahete jaḷe nākho re... 2

Ghaṇu rākhtā e gharmāy, suṇī ke saḍī jāshe re;

 Kāḍho velya ma karjo kāy , ghaṇu rākhye gandh thāshe re... 3

Keḍe karvī nahi tenī kāṇ, kharkharo khoṭo khoḷī re;

 Kahe Nishkuḷānand sujāṇ, kahyu me tapāsī toḷī re... 4

Pad 43

Kahesho hare fare nar āp, mūā tene kem kahīe re;

 Te to pūnchh halāve chhe sāp, ghaḍīvār jīva gaye re... 1

Paṇ pinḍmāye nathī prāṇ, jarūr jāṇī lejo re;

 Joī enā angnā endhāṇ, pachhī ḍarī dūr rahejo re... 2

Kāpyu taru kādhe chhe kūpaḷ, sare paṇ sūkī jāshe re;

 Tem nar kare koṭi kaḷ, ante te ūghāḍu thāshe re... 3

Kaho kapaṭ keṭlā dan, nar eh rākhī raheshe re;

 Kahe Nishkuḷānand sahu jan, jem hashe tem kaheshe re... 4

Pad 44

Jem mahājaḷmā magar, sāgar sahune rākhe re;

 Nānā moṭā karī rahe ghar, koīne na kāḍhī nākhe re... 1

Paṇ jyā lagī jīva hoy, tyā lagī temā rahe re;

 Vaṇ jīva rahe nahi koy, le’r dūr nākhī dahe re... 2

Harijannu jīvan chhe dharma, pote potāṇā pāḷe re;

 Taje nahi bhaje Parabrahma, to rahe temā sadākāḷe re... 3

Vaṇ jīve hoy nahi vās, satsang sindhumāī re;

 Karvo Nishkuḷānand tapās, kahyu nathī kūḍu kāī re... 4

Pad 45

Je koī ḍachkā divas rāt, khāto nar hoy kharā re;

 Tene jīvvāṇī jūṭhī vāt, pāmpaḷā melo parā re... 1

Jenī nāḍī chhānḍī gaī ghar, jihvā to tūkī paḍī re;

 Drag doy daī gayā dar, shvas āvyo sudho chaḍī re... 2

Teh samāmāhī sagpaṇ, kare koī kanyātaṇu re;

 Tene rokḍu chhe ranḍāpaṇ, evātaṇ udhāre ghaṇu re... 3

Tem satsangmā koī jan, gaḍbaḍ goṭā vāḷe re;

 Kahe Nishkuḷānand koī dan, rakhe te jīvit bāḷe re... 4

Pad 46

Ḍorī dekhī ma ḍagāvo dal, samjīne sang karo re;

 Sārā sant oḷkhī aval, man karma vachane varo re... 1

Dekhī uparno āṭāṭop, mane rakhe moṭā māno re;

 E to fogaṭ fūlyo chhe fop, samjo e sant shāno re... 2

Jene jāṇjo jag moṭāī, jaḍāṇī chhe jīva sange re;

 Tene moṭā māno jagmāī, khoṭā chhe moksha mage re... 3

Jone Shukjīne Jaḍbharat, ko’ kene moṭā jāṇyā re;

 Hatā Nishkuḷānand e samarth, pachhī sahue parmāṇyā re... 4

Pad 47

Eh vinā moṭāī je anya, kharī te paṇ khoṭī nathī re;

 Te to suṇī liyo sahujan, te paṇ kahu kathī re... 1

Jem pankhīmā moṭero ghuḍ, jhāḍmā tāḍ laīe re;

 Jem jaḷmā moṭero jhuḍ, pashumā pāḍo kahīe re... 2

Sarpmā moṭero Takshak, vīnchchhīmā ṭhākarīyo vaḷī re;

 Eto moṭap dukhdāyak, samjo sahu maḷī re... 3

Em jāṇyā vinā jagmāy, upāy nathī ūgaryāno re;

 Kahe Nishkuḷānand te nyāy, mano ke nav mano re... 4

Pad 48

Khoṭī vāt sāmbhḷī āvī khoṭ, dosh je bījāne deshe re;

 Pote peṭe kapaṭ rākhī koṭ, bā’r to sādhutā gre’she re... 1

Chhaḷe kaḷe chhapāḍī chhidar, vānkmā nahi āve āpe re;

 Em kartā jāṇshe koī nar, tene ḍarāvshe shāpe re... 2

Āṇī ākhyān tenī upar, bolvā nahi diye re;

 Jene nathī Mahārājno ḍar, te kaho kethī bīye re... 3

Evā pāpī je pāpnā punj, dekhīne dūr rahīe re;

 Kahe Nishkuḷānand te shu ja, kahī kahī keṭlu kahīe re... 4

Pad 49

Sundar sārī shikhāmaṇ mārī, manī le manvā mārā re;

 Dhārī vichārī me vāt uchchārī, te joī swabhāv tārā re. 1

Parne kahevā pravīṇ chhu pūro, potānu to tu na pekhe re;

 Sāmāne shīkh devāmā chhu shuro, nij doshne nav dekhe re. 2

Koī na samje kāraj tārū, kahu chhu kāye nahi thāy re;

 Shīdne utāru chhu parbāru, kāre na manāy kāy re. 3

Avḷī samjaṇ aḷgīe karī, savḷu samjāy to sāru re;

 Nishkuḷānand kahe vichārī, eṭalu manī le māru re. 4

Pad 50

Man tune samjāvvā sāru, kahyu me vāramvār re;

 Te to gamtu na tajīyu tārū, gaī shikhāmaṇ gamār re... 1

Je je vāt karī tuj sāthe, te to te rati na rākhī re;

 Khoṭya āvvā na dīdhī māthe, laī bījā par nākhī re... 2

Kaho khoṭy ṭaḷe kem tārī, nij doshne na dekhe re;

 Ethī bhul bījī kaī bhārī, sahuthī saras āp lekhe re... 3

Kahenārāne kahevā na rahyu, te na dharyu jyāre kān re;

 Nishkuḷānand kahe tu na shīyu, tāre to bīju chhe tān re... 4

Pad 51

Samu samje shoḍhtā evā, jotā jhājhā nav jaḍe re;

 Jene na āvḍe avḷu levā, vaṇtoḷī vipatya jo paḍe re... 1

Mān moṭap ne mamtā muke, gamtu Govindnu jāṇī re;

 Choṭ nishān uparthī na chuke, parloke pratīti āṇī re... 2

Koī kāḷe jo kām potānu, vaṇsāḍe nahi vaḷī re;

 Kapaṭ kedīye na rākhe chhānu, moṭā santne maḷī re... 3

Evā jan jagatmā jāṇo, ghar ghar ghaṇā na hoy re;

 Nishkuḷānand kahe parmāṇo, sāchā sant kā’ve soy re... 4

Pad 52

Ā loknī jeṇe āshā tajī chhe, parloknā sukh sāru re;

 Tene karī haribhakti rajī chhe, sansār sukh thayu khāru re... 1

Chaud lok ne chaturdhā lagī, jagmā je je kahevāy re;

 Sarve ṭhekāṇe agnī saḷgī, dekhe taptā tyāy re... 2

Ṭharvā ṭhāuku ṭhām na sūjhe, kaho sukh kyā manāy re;

 Kāḷ mayāthī sahu rahyā dhrūje, Harinā charaṇ vināy re... 3

Em ahonish antarmāī, varte chhe vairāgya re;

 Nishkuḷānand kahe tene kāī, kathaṇ na hoy karvu tyāg re... 4

Pad 53

Evā jannī upar Hari, rājī chhe Akshar pati re;

 Jeṇe bhakti bhāve shu karī, fare nahi kedī mati re... 1

Sharīrnā sukh sarve tyāgī, vādhī Prabhu sāthe prīti re;

 Jenī lagnī lālshu lāgī, te to rahyā jagjītī re... 2

Kapaṭ rahīt Shrījīnī sevā, jāṇjo je jane karī re;

 Prabhunā padne pāmīyā evā, ā bhavjaḷ gayā tarī re... 3

Temā sanshay lesh ma lāvo, pūraṇ pratīti āṇo re;

 Nishkuḷānand kahe nirdāvo, jenā jīvamā jāṇo re... 4

Pad 54

Evāne sangethī Akshardhāme, javāy chhe jo jarūr re;

 Bījāne sange to sukh na pāme, dukh rahe bharpūr re... 1

Jene jāvu hoy Jamne hāthe, dakshīṇ deshni māy re;

 Te to sukhe raho kapṭī sāthe, tenu kahetā nathī kāy re... 2

Paṇ jāvu jene Prabhujī pāse, tene karvo tapās re;

 Antar bījo tajvo āshe; thaī rahevu Harinā dās re... 3

Āvī vāt antare utārī, karī levu nij kām re;

 Nishkuḷānand kahe vichārī, to pāmīe Hari(nu ) dhām re... 4

Pad 55

Jeh Dhāmne pāmīne prāṇī, pāchhu paḍvānu nathī re;

 Sarve par chhe sukhnī khāṇī, kevu kahīe tene kathī re. 1

Anant mukta jyā ānande bhariyā, rahe chhe Prabhujīnī pās re;

 Sukh sukh jyā sukhnā dariyā, tyā vasī rahyā vās re. 2

Tej tej jiyā tej ambār, tejomay tan tenā re;

 Tejomay jyā sarve ākār, shu kahīe sukh enā re. 3

Te tej madhye sihāsan shobhe, tiyā beṭhā Bahunāmī re;

 Nishkuḷānand kahe man lobhe, Pūrṇa Purushottam pāmī re. 4

Pad 56

Evā Dhāmnī āgaḷ bījā, shī gaṇtīmā ganāy re;

 Ma’pralaykāḷnā agnimā sījā, hammesh je haṇāy re. 1

Prakrūtī purush pralaymā āve, Bhav Brahmā na rahe koy re;

 Chaud lok dhām rahevā na pāve, sarve samhār hoy re. 2

Jem kaḍhāyāmā kaṇ uchhaḷe chhe, ūnchā nīchā agni jvāḷe re;

 Tem jo tandhārī baḷe chhe, swarg mrutyu ne pātāḷe re. 3

Māṭe sukh nathī kiyā māne, Prabhujīnā pad pakhī re;

 Nishkuḷānand kahe bhule chhe shāne, le vāt āvī tu lakhī re. 4

Pad 57

Evā Dhāmne pāmvā kāj, avsar amūlya āvyo;

 Āvyo sukhno maḷī samāj, bhalo ati man bhāvyo... 1

Bhāvyo e ras jehne ur, teṇe pīvā pyās karī;

 Karī dehbuddhi vaḷī dur, ek ur rākhyā Hari... 2

Hari vinā rākhyu nahi kāy, asatya jāṇī āpe;

 Āpe vichāryu antarmāy, teh tape nahi tāpe... 3

Tāpe taptā jāṇī trilok, īchchhā urthī tajī;

 Tajī Nishkuḷānand sanshay shok, bhāve līdhā Prabhune bhajī... 4

Pad 58

Bhajī bhalī gaī chhe jo vāt, Purushottamne pāmī;

 Pāmī pragaṭ Prabhu sākshāt, kaho kāī rahī khāmī... 1

Khāmī bhāngī kharī thaī khāṭ, khoyā dī nī khoṭya ṭaḷī;

 Ṭaḷī gayā sarve uchchāt, Shrī Ghanshyām maḷī... 2

Maḷī moj alaukik āj, āvyu sukh ati ange;

 Ange karvu na rahyu kāj, maḷī Mahārāj sange... 3

Sange rahīsh hu to sadāy, sukhkārī Shyām jāṇī;

 Jāṇī Nishkuḷānand manmāy, rahu ur ānand āṇī... 4

Pad 59

Āṇī ānkhye me joyā jīvan, Sahajānand Swāmī;

 Swamī doylā divasnu dhan, pāmī dukh gayā vāmī... 1

Vāmī vednā mārī ā vār, sharaṇ Shrījīnu laī;

 Laī muj arthe avatār, āviyā āpe saī... 2

Saī kahu ā samānī rīt, āj āḍo ānk vāḷyo;

 Vāḷyo divas thaī mārī jīt, sanshay shok ṭāḷyo... 3

Ṭāḷyo kāḷnī jhāḷno trās, pūraṇ sukh pāmyo;

 Pāmyo Nishkuḷānand ullās, fūlī triloke na shāmyo... 4

Pad 60

Shāmyo asatya sukhno utsāh, surati sāchāmā lāgī;

 Lāgī Prabhupad jo chāh, bījī bhukh sarve bhāgī... 1

Bhāgī ā loksukhnī āsh, nīrāshe nīrānt thaī;

 Thaī parī e sarve kāsh, anya abhilāshā gaī... 2

Gaī sūrati sahuni pār, Aksharadhāme dhāī;

 Dhāī īchchhtā sukh sansār, temā na dīṭhu kāī... 3

Kāī na māne bīje tenu man, mahāsukh moṭu joī;

 Joī Nishkuḷānand magan, manmā rahyo moī... 4

Pad 61

Mohī rahyā jene munirāj, tāj tansukh karī;

 Karī līdhu chhe potānu kāj, fero nathī rākhyo farī... 1

Farī fasvu je fandmāy, evu na rākhyu eṇe;

 Eṇe karvu rākhyu nahi kāy, tal ekbhār teṇe... 2

Teṇe najare po’chāḍī chhe nek, shābāsh samjaṇ enī;

 Enī matī po’chī gaī chhek, hu balihārī tenī... 3

Tenī joḍye āve kaho koṇ, vāt vichārī joī;

 Joī Nishkuḷānand evu joṇ, kahe dhanya sant soī... 4

Pad 62

Soī sukh maḷvāne kāj, moṭā manmāy īchchhe;

 Īchchhe bhav Brahmā Surrāj, maḷvā manmā rahe chhe... 1

Rahe chhe āshā evī manmāy, mane mahāsukh levā;

 Levā ānand īchchhā sadāy, dalmāī īchchhe devā... 2

Devā upma ehne ek, jotā bījī jaḍtī nathī;

 Nathī chhānī e vārtā chhek, kahevāy chhe kathī kathī... 3

Kathī kahyu e dhāmnu sukh, varaṇvī vaḷī vaḷī;

 Vaḷī Nishkuḷānand ke’ Shrīmukh, dukh jāy ene maḷī... 4

Pad 63

Maḷī Mahārājne munirāy, sahu sukh pāme soy;

 Sahue kahyu drashṭāntnimāy, jāṇo kāchbhumi hoy... 1

Hoy kāchnā sarve ākār, ravi shashī tārā vaḷī;

 Vaḷī tej tej tyā ambār, rahe bahu jhaḷmaḷī... 2

Maḷī pūraṇ dīshe prakāsh, ekras tej evu;

 Evo dhāmmā chhe ujāsh, e vinā kahīe kevu... 3

Ke’vu keḍe nathī have kāy, samjo to samjo sāne;

 Sāne Nishkuḷānand gāy, jene āvyu evu pāne... 4

Pad 64

Pāne lakhyā e pad chosaṭh, sundar sārā shodhī;

 ‘Shodhī jojo sahu sārī paṭhya, jevī hoy jenī buddhi... 1

Buddhimāhī te karī vichār, savḷu sār grahejo;

 Grahejo karvānu te nirdhār, na karvānu mūkī dejo... 2

Dejo mā vaḷī koyne dosh, rosh antarmā āṇī;

 Āṇī haiyāmāī ghaṇī hosh, manḍo sahu sukh jāṇī... 3

Jānī joīne āḷas ang, ratīe rakhe rahe;

 Rahe Nishkuḷānand to rang, alabhya lābh lahe... 4

Kirtan Selection

Gujarati English Hari Sort options Go

Index

loading